Jump to content

Administrashon Outónoma Demokrátiko di Nort i Ost Siria

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Administrashon Outónoma Demokrátiko di Nort i Ost Siria
Parti diSyria, Rojava Editá
Fecha di fundashon òf kreashon19 yüli 2013 Editá
Nomber ofisialالإدارة الذاتية الديمقراطية لإقليم شمال وشرق سوريا, Rêveberiya Xweseriya Demokratîk a Herêma Bakur û Rojhilatê Sûriyê Editá
Nòmber nativoالإدارة الذاتية الديمقراطية لإقليم شمال وشرق سوريا, Rêveberiya Xweseriya Demokratîk a Herêma Bakur û Rojhilatê Sûriyê, ܡܕܒܪܢܘܬ݂ܳܐ ܝܬ݂ܝܬܳܐ ܕܝܡܩܪܐܛܝܬܳܐ ܠܩܠܝܡܳܐ ܕܓܪܒܝܳܐ ܘ ܡܕܢܚܳܐ ܕܣܘܪܝܰܐ, Kuzey ve Doğu Suriye Demokratik Özerk Yönetimi Bölgesi, Rêveberiya Xweseriya Demokratîk a Herêma Bakur û Rojhilatê Sûriyê Editá
Nomber kòrtikuDAANES, AADNES Editá
ReligionSunni Islam, Kristianismo, laicism Editá
Partisipante na2019 Turkish offensive into north-eastern Syria Editá
Idioma ofisialKurmanji, Syriac, árabe Editá
PaisSyria Editá
KapitalAyn Issa Editá
Situá na teritorio administativoSyria Editá
Zona di tempuUTC+03:00 Editá
Koordinato geográfiko37°3′0″N 41°15′0″E Editá
Órgano legislativoSyrian Democratic Council Editá
Diplomatic relationHerêma Kurdistanê Editá
MonedaSyrian pound Editá
Nominá paDutch Design Award 'Habitat' Editá
Wèpsait ofisialhttps://daanes.org/en Editá
HashtagRojava Editá
BanderaSymbols of Rojava Editá
Telephone country code+963 Editá
Map

E Administrashon Outónomo Demokrátiko di Nort i Ost Siria (DAANES) ta un autoridad polítiko de facto na nort‑ost di Siria ku a surgi den e guerra sivil di pais. E ta maneha un región grandi ku ta konosi tambe komo Rojava, ku e ta inkluí area ku hopi kurdo hende i komunidatnan Arabe, Asirio i otro. E administrashon a desaroyá su sistema di gobiernu mes den e periodo kaminda e estado sentral a bira mas débil, espesialmente despues ku e Fuerzan Demokratiko Siriano (SDF) a bira e fuerza di seguridat prinsipal den e región. DAANES no ta rekonosí ofisialmente pa gobierno Siriano of pa mayoria di estado extranjero, pero a tene algun forma limitado di relashon internasional.

E región tin un populashon diversu etnikamente, ku ta inkluí kurdonan, Arabanan i Asirionan grandi, i tambe grupunan chikí komo Turkmen, Armenio, Sirkasio, i Yazidi. Bajo DAANES, gobiernu lokal ta trata pa reflehá e diversidat aki den politíka i representashon, aunke presionnan for di banda i konfliktunan a influenshá e realidat polítiko.

Origen i estruktura polítiko

[editá | editá fuente]

DAANES ta basa riba organisashon lokal ku a bira komun i kounselnan sivil durante e guerra sivil, ora e estado a bira mas débil. Den 2018, e esfuerzonan aki a formalisa den e Administrashon Outónomo Demokrátiko, ku a integrá institushonnan sivil i di servisio den un marko di gobiernu regional. E administrashon ta promové prinsipionan manera demokrasia partisipativo, igualdad i justisia sosial, ku e ta trata pa involve hende lokal den tuma desishonnan i reflehá diversidat etniko i relijioso.

E konstitushon provisional di e región, konosi komo Karta di Kontrakto Soshal, a wordu adopta pa prome biaha den 2014 i a wordu aktualisa ku tempo. Vershonan inisial ta afirmá ku e regionnan outónomo ta keda parti di un Siria federal den futuro, un postura ku a persisti den aktualisashonnan konstitushonal.

Gobiernu i sosiedat

[editá | editá fuente]

E modelo polítiko di DAANES ta basa riba konfederalismo demokrátiko, ku ta pone enfasis riba desentralisashon i organisashon di komunidat lokal. Komunnan i kounselnan lokal ta linká ku organonan mas grandi, ku ta buska balansá outonomía lokal ku kooperashon regional. E administrashon tambe ta promové igualdad di hòmber i muhé, sostenibilidad ambiental, i protekshon di diversidat kultural i lingüístiko. E polítika ofisial ta duna status igual pa e idioma Kurdo, Arabe i Siriako, i ta protehá drechonan di tur komunidat.

Aunke e sistema tin su meta, e a enfrenta kritikan i desafionan. Observadornan a señalá ku ta eksistí kuestionnan tokante independensia di e sistema judicial, presion polítiko for di grupunan armá, i disputa riba kuantu representashon sivil ta presente den desishonnan.

Seguridat i fuerza armá

[editá | editá fuente]

E Fuerzan Demokratiko Siriano (SDF) ta e fuerza militar prinsipal di DAANES desde su promé aña, ku ta asegurá territorio i partisipá den konfliktu kontra Estado Islámiko i grupunan Turko‑apoya. E aparato di seguridat internu, inkluí e Asayish, ta sirbi komo polisia i protekshon públiko. E entidadnan aki a involvá den konfliktunan kontinua den norte‑este di Siria, i organizashonnan internashonal a reportá alegashonnan di abuso di drechonan humano den trata di detenidonan.

Relashon externo i konfliktunan

[editá | editá fuente]

DAANES ta operá den un ambiente geopolitiko kompliká, ku ta enfrenta preshon militar for di Turki i su grupunan sirianan aliá, espesialmente na area frontera. Tambe a tene negoshonan ku gobierno Siriano i aktornan internashonal tokante futuro di e región. Un akuerdo di 2025 entre SDF i gobierno Siriano a buska integrá institushonnan di e región outónomo den framework di estado, aunke implementashon i alsensia di e akuerdo ta dependé di situashon polítiko.

E administrashon tambe a hasi deklarashonnan ku ta kondená atakanan for di banda i ta afirmá su kompromiso pa protehá sivil i mantene strukturanan di gobiernu den medio di presionnan militar i polítiko kontinua.