Salta pa kontenido

Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana
Princess Juliana International Airport
Logo
Terminal di Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (2006)
IATA: SXM ICAO: TNCM
Lokalisashon
Ta sirbi Isla di Sint Maarten
Elevashon 13 pia
Koordinata 18°2′27″N 63°6′34″W / 18.04083°N 63.10944°W / 18.04083; -63.10944
Informashon básiko
Fundá 1942 - militar; 1943 - públiko
Apertura ofisial  1943
Tipo Públiko
Propietario Princess Juliana International Airport Holding Company N.V.
Operadó Princess Juliana International Operating Company N.V.
Situá na  Sint Maarten
Map
Pista
Direkshon Largura (m) Material
10/28
Wèpsait
Website oficial
Imágen riba Wikimedia Commons Wikimedia Commons
[Editá Wikidata] · [Manual]

Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla.

E aeropuerto ta situá den pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina Juliana, kende ainda tabata prinsesa heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943.

Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Aeropuerto Grand Case-Espérance. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu.[1]

Historia

[editá | editá fuente]

Na 1942, durante Guera Mundial II, e ehérsito merikano a konstruí un pista di aterisahe na e sitio kaminda e aeropuerto moderno ta pará awe. E ophetivo tabata pa monitoriá i kontrarestá aktividat di supmarino nazi den e área.[2]

Un aña despues, e promé buelo komersial a baha dia 3 di desèmber 1943.

Na 1944, e promé buelo no-militar ku pasahero sivil, operá pa KLM, a baha na Sint Maarten. E aeropuerto desaroyá posteriormente riba e mesun sitio a wòrdu nombrá na honor di Prinsesa Juliana, kende tabata abordo di e buelo inougural.[2]

Infrastruktura i desaroyo

[editá | editá fuente]

Na 1964 e aeropuerto a wòrdu renobá i un terminal nobo a wòrdu agregá. E fasilidatnan a wòrdu ekspandé na 1985.[3]

For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Reina Beatrix.[2][3]

E terminal nobo a wòrdu konstruí riba tereno rekuperá nortwest di e terminal bieu. E edifisio tin dos piso i un superfisie total di aproksimadamente 27.000 m². Check-in i entrega di maleta ta situá na planta abou, miéntras ku sala di salida i áreanan komersial ta na e promé piso.[4] E terminal di karga tin un superfisie di 2000 m².

Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[5]

Ademas di servisionan regular i tráfiko di karga, avionnan privá tambe por usa e aeropuerto. Pa pasaheronan den e kategoria aki ku ta yega òf sali, fasilidatnan separá manera kòntròl di duana i lounge ta disponibel den un edifisio dediká.

Daño i rekonstrukshon

[editá | editá fuente]

Dia 6 di sèptèmber 2017, e wowo di orkan Irma a pasa riba Sint Maarten. E destrukshon riba e isla tabata inmenso i e aeropuerto a bira inaksesibel.[6] E aeropuerto ya a wòrdu será komo un prekoushon, pero e terminal a sufri daño severo.[7][8] Den algun dia, e pista por wòrdu usá atrobe pa buelonan di emergensia.[9][10] Dia 10 di òktober 2017, e aeropuerto a habri bèk pa servisio komersial regular.[11] Ademas di e aeropuerto mes, Banko Mundial i Aeropuerto Schiphol di Amsterdam, entre otro, a hunga un ròl den e rekonstrukshon.[12] Na novèmber 2024, Prinsesa Beatrix a habri e aeropuerto bèk i e rekonstrukshon a keda deklará kompleto.[13] Datonan di buelo pa aña 2025 tabata atrobe komparábel ku e situashon pre-Irma ku 1.8 mion pasahero pa aña.[14]

Pista di aterisahe

[editá | editá fuente]

Un di e karakterístikanan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu pa aterisahe. Un punta di e pista ta situá hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan ta pasa na altitut hopi abou riba e playa promé ku nan aterisá.

Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente i a kontribuí na su popularidat komo atrakshon turístiko.[15] Alabes, e situashon ta konsiderá potensialmente peligroso, i públiko ta wòrdu advertí pa ráfaga di bientu (jetblast) pa medio di bòrchi.[16]

Avion KLM aserkando pista di aterisahe.
Bòrchi di atvertensia na Maho Beach (2015).

Ròl regional

[editá | editá fuente]

E aeropuerto ta un sentro importante pa aviashon den e region di Nortost Karibe. E ta funshoná komo base di operashon pa Winair i komo hub prinsipal pa konekshon ku islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius, Saint Barthélemy, Anguilla, Dominica, Nevis i Tortola.[3]

E aeropuerto tin konekshonnan regular ku Oropa i Nort Amérika ku diferente aerolinea, inkluyendo KLM i kompania di aviashon franses.[15]

Organisashon

[editá | editá fuente]

Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.[4][17], un supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista.

Na 2024, e aeropuerto tabatin aproximadamente 305 empleado (FTE), hasiendo e un di e dunadónan di trabou individual mas grandi na Sint Maarten, fuera di sektor públiko.[2]

Michael Cleaver ta direktor ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2025.[15]

Aksidente i insidente

[editá | editá fuente]

PJIA tabatin tres aksidente serio durante henter su historia.

  • Riba 2 di mei 1970, Buelo 980 di ALM, un McDonnell Douglas DC-9CF, a kai den laman pa motibu di mal tempu, matando 22 di e 57 pasaheronan i un miembro di tripulashon, Margareth Abraham. E kousa a keda determiná komo agotamentu di kombustibel debí na e multiple intento di aterisahe di e avion. E avion no a wòrdu rekuperá.[18]
  • Dia 21 di desèmber 1972, un De Havilland Canada DHC-6 Twin Otter operá pa Air Guadeloupe na nòmber di Air France a kai durante anochi den laman serka di Sint Maarten na kaminda pa Guadeloupe, matando tur diesun pasahero i dos piloto.[19]
  • Dia 13 di yüli 2017, un dama di 57 aña di Nueva Zelandia a muri despues di a purba di wanta un ráfaga di bientu di un JetBlue Airbus A320.[20]
Mira tambe e kategoria Princess Juliana Airport di Wikimedia Commons pa mas dato mediatiko tokante di e tema aki.