Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana
| Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana Princess Juliana International Airport | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Terminal di Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (2006) | ||||||||
| Lokalisashon | ||||||||
| Ta sirbi | Isla di Sint Maarten | |||||||
| Elevashon | 13 pia | |||||||
| Koordinata | 18°2′27″N 63°6′34″W / 18.04083°N 63.10944°W | |||||||
| Informashon básiko | ||||||||
| Fundá | 1942 - militar; 1943 - públiko | |||||||
| Apertura ofisial | 1943 | |||||||
| Tipo | Públiko | |||||||
| Propietario | Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | |||||||
| Operadó | Princess Juliana International Operating Company N.V. | |||||||
| Situá na | ||||||||
![]() | ||||||||
| Pista | ||||||||
| ||||||||
| Wèpsait | ||||||||
| Website oficial | ||||||||
| Imágen riba | ||||||||
| [Editá Wikidata] · [Manual] | ||||||||
Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla.
E aeropuerto ta situá den pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina Juliana, kende ainda tabata prinsesa heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943.
Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Aeropuerto Grand Case-Espérance. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu.[1]
Historia
[editá | editá fuente]Na 1942, durante Guera Mundial II, e ehérsito merikano a konstruí un pista di aterisahe na e sitio kaminda e aeropuerto moderno ta pará awe. E ophetivo tabata pa monitoriá i kontrarestá aktividat di supmarino nazi den e área.[2]
Un aña despues, e promé buelo komersial a baha dia 3 di desèmber 1943.
Na 1944, e promé buelo no-militar ku pasahero sivil, operá pa KLM, a baha na Sint Maarten. E aeropuerto desaroyá posteriormente riba e mesun sitio a wòrdu nombrá na honor di Prinsesa Juliana, kende tabata abordo di e buelo inougural.[2]
Infrastruktura i desaroyo
[editá | editá fuente]Na 1964 e aeropuerto a wòrdu renobá i un terminal nobo a wòrdu agregá. E fasilidatnan a wòrdu ekspandé na 1985.[3]
For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Reina Beatrix.[2][3]
E terminal nobo a wòrdu konstruí riba tereno rekuperá nortwest di e terminal bieu. E edifisio tin dos piso i un superfisie total di aproksimadamente 27.000 m². Check-in i entrega di maleta ta situá na planta abou, miéntras ku sala di salida i áreanan komersial ta na e promé piso.[4] E terminal di karga tin un superfisie di 2000 m².
Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[5]
Ademas di servisionan regular i tráfiko di karga, avionnan privá tambe por usa e aeropuerto. Pa pasaheronan den e kategoria aki ku ta yega òf sali, fasilidatnan separá manera kòntròl di duana i lounge ta disponibel den un edifisio dediká.
Daño i rekonstrukshon
[editá | editá fuente]Dia 6 di sèptèmber 2017, e wowo di orkan Irma a pasa riba Sint Maarten. E destrukshon riba e isla tabata inmenso i e aeropuerto a bira inaksesibel.[6] E aeropuerto ya a wòrdu será komo un prekoushon, pero e terminal a sufri daño severo.[7][8] Den algun dia, e pista por wòrdu usá atrobe pa buelonan di emergensia.[9][10] Dia 10 di òktober 2017, e aeropuerto a habri bèk pa servisio komersial regular.[11] Ademas di e aeropuerto mes, Banko Mundial i Aeropuerto Schiphol di Amsterdam, entre otro, a hunga un ròl den e rekonstrukshon.[12] Na novèmber 2024, Prinsesa Beatrix a habri e aeropuerto bèk i e rekonstrukshon a keda deklará kompleto.[13] Datonan di buelo pa aña 2025 tabata atrobe komparábel ku e situashon pre-Irma ku 1.8 mion pasahero pa aña.[14]
Pista di aterisahe
[editá | editá fuente]Un di e karakterístikanan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu pa aterisahe. Un punta di e pista ta situá hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan ta pasa na altitut hopi abou riba e playa promé ku nan aterisá.
Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente i a kontribuí na su popularidat komo atrakshon turístiko.[15] Alabes, e situashon ta konsiderá potensialmente peligroso, i públiko ta wòrdu advertí pa ráfaga di bientu (jetblast) pa medio di bòrchi.[16]
Ròl regional
[editá | editá fuente]E aeropuerto ta un sentro importante pa aviashon den e region di Nortost Karibe. E ta funshoná komo base di operashon pa Winair i komo hub prinsipal pa konekshon ku islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius, Saint Barthélemy, Anguilla, Dominica, Nevis i Tortola.[3]
E aeropuerto tin konekshonnan regular ku Oropa i Nort Amérika ku diferente aerolinea, inkluyendo KLM i kompania di aviashon franses.[15]
Organisashon
[editá | editá fuente]Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.[4][17], un supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista.
Na 2024, e aeropuerto tabatin aproximadamente 305 empleado (FTE), hasiendo e un di e dunadónan di trabou individual mas grandi na Sint Maarten, fuera di sektor públiko.[2]
Michael Cleaver ta direktor ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2025.[15]
Aksidente i insidente
[editá | editá fuente]PJIA tabatin tres aksidente serio durante henter su historia.
- Riba 2 di mei 1970, Buelo 980 di ALM, un McDonnell Douglas DC-9CF, a kai den laman pa motibu di mal tempu, matando 22 di e 57 pasaheronan i un miembro di tripulashon, Margareth Abraham. E kousa a keda determiná komo agotamentu di kombustibel debí na e multiple intento di aterisahe di e avion. E avion no a wòrdu rekuperá.[18]
- Dia 21 di desèmber 1972, un De Havilland Canada DHC-6 Twin Otter operá pa Air Guadeloupe na nòmber di Air France a kai durante anochi den laman serka di Sint Maarten na kaminda pa Guadeloupe, matando tur diesun pasahero i dos piloto.[19]
- Dia 13 di yüli 2017, un dama di 57 aña di Nueva Zelandia a muri despues di a purba di wanta un ráfaga di bientu di un JetBlue Airbus A320.[20]
