Afrokurasoleño
Afrokurasoleño ta hendenan di isla Kòrsou ku tin desendensia kompletamente òf parsialmente afrikano. Nan ta forma mayoria di e poblashon di e isla.[1]
Orígen
[editá | editá fuente]Mayoria di afrikanonan sklabisá ku a yega Kòrsou a bini for di West Sentral Afrika, spesialmente di regionnan manera Loango i Cabinda (mas ku 38.000 persona).[2]
Otro grupo grandi a bini for di Bahia di Benin (mas ku 37.000). Tambe tabatin importashon for di Ghana (alrededor di 15.000 persona), hopi di nan di origen Ashanti.[3])
Otro regionnan di Afrika ku a kontribuí na e poblashon sklabisá tabata:
- Senegambia (mas ku 20.000)
- Sierra Leone (aproksimadamente 669)
- Kosta di Bientu (alrededor di 542)
- Bahia di Biafra (mas ku 1.000)
E diversidat di orígen aki a influensiá fuertemente e idioma, kultura i tradishonnan di Kòrsou.
Historia
[editá | editá fuente]West Indische Compagnie (WIC) a wòrdu funda na Willemstad, na kantu di Bahia di Santa Ana ku entrada pa Schottegat. Na promé lugá, Kòrsou no tabata atraé kolonistanan, pasobra e falta di oro òf otro rikesa mineral. Sinembargo, su haf natural a hasi Willemstad un punto ideal pa komersio i navegashon. Eventualmente, komersio, inkluso pirateria, i mas despues e komersio di katibu, a bira base di ekonomia lokal.
Na 1662, WIC a transforma Kòrsou den un sentro importante di komersio transatlántiko di katibu. Afrikanonan sklabisá tabata yega na e isla, kaminda nan tabata wòrdu bendé i redistribuí pa otro kolonianan. Algun di e afrikanonan sklabisá a keda riba e isla i a traha den plantashinan òf den otro sektor, manera ekstrakshon di salu, ku tabata e promé industria riba e isla ku a opera ku ganashi i tabata un eksportashon importante na e tempu ei.
Rebelion Grandi
[editá | editá fuente]Na 1795, un rebelion grandi di katibu a tuma lugá bou di liderazgo di Tula Rigaud, huntu ku Louis Mercier, Bastian Karpata i Pedro Wakao. Un 4.000 persona sklabisá a uni forsa nortwèst di e isla pa rebeldiá. E rebelion a dura un luna i a inkluí enfrentamentunan pisá ku outoridatnan kolonial. E rebelion a wòrdu reprimí, pero el a bira un simbolo importante di resistensia i lucha pa libertat.[4]
Despues di abolishon
[editá | editá fuente]
Hulanda a abolí sklabitut na 1863, loke a trese un kambio grandi den e ekonomia di Kòrsou. Sinembargo, e transishon no tabata fasil:
- Hopi hende a emigrá pa otro lugá, manera Cuba, pa traha den plantashinan di kaña di suku.
- Otro a keda traha den sistema di kunukero inkilino,[5] kaminda eks-esklabunan tabata hür tereno i entregá gran parti di nan kosecha na eks-doñonan.
E sistema aki a keda na uso te na kuminsamentu di siglo binti.
Kultura
[editá | editá fuente]E kultura afrokurasoleño ta un meskla riku di influensianan afrikano, oropeo i karibense, ku a forma durante siglonan di historia, sklabitut i resistensia riba Kòrsou.
Músika i baile
[editá | editá fuente]Un di e ekspreshonnan kultural mas importante ta tambú, un estilo di músika i baile ku tin su rais den tradishonnan afrikano. Tambú no solamente ta entretenimentu, sino tambe un forma di ekspreshon sosial i históriko, hopi biaha relashoná ku resistensia durante periodo di sklabitut.
Otro estilo musikal importante ta tumba, ku a bira popular durante festividatnan manera Karnaval.
Idioma
[editá | editá fuente]E idioma prinsipal di Kòrsou, Papiamentu, ta un idioma krioyo ku influensianan afrikano, portugues, spaño i hulandes. Influensia afrikano ta visibel den palabranan, ritmo di idioma i manera di ekspreshon.
Kushina
[editá | editá fuente]Kushina afrokurasoleño ta reflehá e historia di e isla, ku platonan manera stoba, funchi i sopinan tradishonal. Hopi di e ingrediente i téknikanan di kosecha tin origen den Afrika, adaptá na ingredientenan lokal.
Tradishon i fiesta
[editá | editá fuente]Tradishonnan manera Karnaval, Seú (fiesta di kosecha) i otro selebrashonnan popular ta forma parti importante di identidat afrokurasoleño. E fiesta di Seú, por ehèmpel, ta rekonosé e trabou di agrikultura i tin fuerte influensia afrikano den músika i baile.
Religion i spiritualidat
[editá | editá fuente]Religion di mayoria ta kristianismo, pero den algun tradishon i práktikanan tin elemento di spiritualidat afrikano ku a sobrebibí i a meskla ku formanan kristiano.
Mira tambe
[editá | editá fuente]Referensia
|