Salta pa kontenido

Afrokurasoleño

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Afrokurasoleño
ethnic group
Supkategoria diKurasoleño, Q126709251 Editá

Afrokurasoleño ta hendenan di isla Kòrsou ku tin desendensia kompletamente òf parsialmente afrikano. Nan ta forma mayoria di e poblashon di e isla.[1]

Mayoria di afrikanonan sklabisá ku a yega Kòrsou a bini for di West Sentral Afrika, spesialmente di regionnan manera Loango i Cabinda (mas ku 38.000 persona).[2]

Otro grupo grandi a bini for di Bahia di Benin (mas ku 37.000). Tambe tabatin importashon for di Ghana (alrededor di 15.000 persona), hopi di nan di origen Ashanti.[3])

Otro regionnan di Afrika ku a kontribuí na e poblashon sklabisá tabata:

  • Senegambia (mas ku 20.000)
  • Sierra Leone (aproksimadamente 669)
  • Kosta di Bientu (alrededor di 542)
  • Bahia di Biafra (mas ku 1.000)

E diversidat di orígen aki a influensiá fuertemente e idioma, kultura i tradishonnan di Kòrsou.

Historia

[editá | editá fuente]

West Indische Compagnie (WIC) a wòrdu funda na Willemstad, na kantu di Bahia di Santa Ana ku entrada pa Schottegat. Na promé lugá, Kòrsou no tabata atraé kolonistanan, pasobra e falta di oro òf otro rikesa mineral. Sinembargo, su haf natural a hasi Willemstad un punto ideal pa komersio i navegashon. Eventualmente, komersio, inkluso pirateria, i mas despues e komersio di katibu, a bira base di ekonomia lokal.

Na 1662, WIC a transforma Kòrsou den un sentro importante di komersio transatlántiko di katibu. Afrikanonan sklabisá tabata yega na e isla, kaminda nan tabata wòrdu bendé i redistribuí pa otro kolonianan. Algun di e afrikanonan sklabisá a keda riba e isla i a traha den plantashinan òf den otro sektor, manera ekstrakshon di salu, ku tabata e promé industria riba e isla ku a opera ku ganashi i tabata un eksportashon importante na e tempu ei.

Rebelion Grandi

[editá | editá fuente]

Na 1795, un rebelion grandi di katibu a tuma lugá bou di liderazgo di Tula Rigaud, huntu ku Louis Mercier, Bastian Karpata i Pedro Wakao. Un 4.000 persona sklabisá a uni forsa nortwèst di e isla pa rebeldiá. E rebelion a dura un luna i a inkluí enfrentamentunan pisá ku outoridatnan kolonial. E rebelion a wòrdu reprimí, pero el a bira un simbolo importante di resistensia i lucha pa libertat.[4]

Despues di abolishon

[editá | editá fuente]
Afrokurasoleñonan na Lagun.

Hulanda a abolí sklabitut na 1863, loke a trese un kambio grandi den e ekonomia di Kòrsou. Sinembargo, e transishon no tabata fasil:

  • Hopi hende a emigrá pa otro lugá, manera Cuba, pa traha den plantashinan di kaña di suku.
  • Otro a keda traha den sistema di kunukero inkilino,[5] kaminda eks-esklabunan tabata hür tereno i entregá gran parti di nan kosecha na eks-doñonan.

E sistema aki a keda na uso te na kuminsamentu di siglo binti.

E kultura afrokurasoleño ta un meskla riku di influensianan afrikano, oropeo i karibense, ku a forma durante siglonan di historia, sklabitut i resistensia riba Kòrsou.

Músika i baile

[editá | editá fuente]

Un di e ekspreshonnan kultural mas importante ta tambú, un estilo di músika i baile ku tin su rais den tradishonnan afrikano. Tambú no solamente ta entretenimentu, sino tambe un forma di ekspreshon sosial i históriko, hopi biaha relashoná ku resistensia durante periodo di sklabitut.

Otro estilo musikal importante ta tumba, ku a bira popular durante festividatnan manera Karnaval.

E idioma prinsipal di Kòrsou, Papiamentu, ta un idioma krioyo ku influensianan afrikano, portugues, spaño i hulandes. Influensia afrikano ta visibel den palabranan, ritmo di idioma i manera di ekspreshon.

Kushina afrokurasoleño ta reflehá e historia di e isla, ku platonan manera stoba, funchi i sopinan tradishonal. Hopi di e ingrediente i téknikanan di kosecha tin origen den Afrika, adaptá na ingredientenan lokal.

Tradishon i fiesta

[editá | editá fuente]

Tradishonnan manera Karnaval, Seú (fiesta di kosecha) i otro selebrashonnan popular ta forma parti importante di identidat afrokurasoleño. E fiesta di Seú, por ehèmpel, ta rekonosé e trabou di agrikultura i tin fuerte influensia afrikano den músika i baile.

Religion i spiritualidat

[editá | editá fuente]

Religion di mayoria ta kristianismo, pero den algun tradishon i práktikanan tin elemento di spiritualidat afrikano ku a sobrebibí i a meskla ku formanan kristiano.

Mira tambe

[editá | editá fuente]