Amy Lasten
| Amy Lasten | ||
|---|---|---|
Amy Lasten (2022) | ||
| Informacion basico | ||
| Nomber completo | Imy Josephine Cecile Lasten | |
| Alias | Amy Lasten | |
| Nacemento | 24 di november 1953 | |
| Fayecimento | 8 di augustus 2026 | |
| Famia | ||
| Casa | Stanley Heinze | |
| Yui | 2 | |
| Informacion profecional | ||
| Ofishi | actriz, docente drama y director di teatro | |
| Distincion | Premio Nacional di Teatro 2007 | |
| [Edita Wikidata] · [Manual] | ||
Imy Josephine Cecile (Amy) Lasten (☆ 24 di november 1953 na Aruba - † 8 di augustus 2026 na Aruba[1]) tabata un actriz, docente drama, director di teatro y promotor cultural di Aruba. Pa mas cu cuater decada, el a hunga un papel importante den desaroyo, profesionalisacion y enseñansa di teatro na Aruba, cu un enfoke special riba formacion di hoben y desaroyo di talento den arte di tarima.[2]
Biografia
[editá | editá fuente]Amy Lasten tabata e yiu mas jong di e seis yiu di Celsa Medema y Jossy Lasten.[3] El a sigui su formacion profesional na Hulanda. Na 1976, el a gradua cum laude na Academia Social na Breda.[4]
Lasten a cuminsa su carera como trahado social-cultural na fundacion Osticeba (Organisacion pa stimula centronan di bario na Aruba), unda el a traha di 1977 te 1982.[5]
Na 1980, el a tuma e iniciativa pa lanta Teatro Foro na Aruba, hunto cu un grupo di trinta persona cu ya tabata activo den teatro. Teatro Foro tabata un forma di teatro interactivo, cu presentacionnan riba caya, den publico y completamente gratis. E meta tabata pa trata problemanan di bida diario, particularmente esnan relaciona cu opresion, y pa envolvi e publico den reflexion y discusion tocante posibel solucionnan.[6]
Despues Lasten a bolbe Hulanda pa sigui estudio na Amsterdamse Toneelschool, awor parti di Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten. Na 1985, el a gradua como docente di teatro di prome grado, cu specialisacion den drama y direccion teatral.[7][8]
Durante e periodo aki, Lasten tambe a actua como actriz. Un di su presentacionnan tabata den Vrouwen tussen twee kulturen, un obra presenta na De Balie na Amsterdam, cu tabata trata e experencia di studiantenan Antiano na Hulanda y nan relacion cu diferente cultura.[8]
Despues di su regreso na Aruba, Lasten a pone su formacion profesional na servicio di e desaroyo di e sector teatral local. Durante su 13 aña di servicio na Instituto di Cultura Aruba (awor Departamento di Cultura), el a enfoca su mes riba profesionalisacion di teatro y, particularmente, riba stimula interes di hobennan pa mundo di arte di tarima.[7][9]
Na 1988 el a drenta den e directiva di CedeAruba y for di aña 2000 a ocupa e funcion di presidente.[10]
Rond di 2001, despues cu Burny Every a bay cu pensioen, Lasten a bira docente di teatro na Instituto Pedagogico Arubano (IPA).[7]
Como actris na Aruba, Lasten a aparece, entre otro, den e obranan Bao Kwihi y E Arkitecto (1990). E Arkitecto a wordo presenta tambe na Noruega durante World Theater Festival 1991.[11]
Teatro y formacion
[editá | editá fuente]Un parti central di e trabou di Lasten tabata e formacion di hoben y otro interesado den teatro. El a desaroya curso y tayernan cu tabata trata tanto e aspectonan creativo como tecnico di teatro, incluyendo actuacion, direccion, skirbimento di texto teatral, decor, iluminacion y zonido.[7][9]
E cursonan a resulta den presentacion y festivalnan cada dos aña, y unda e cursistanan mes tabata presenta nan propio obra.[7] Un di e iniciativanan mas importante tabata Festival di Teatro Sembra y Cosecha (Festeseco), lansa na 1989 como plataforma pa actor y directornan nobo.[12] Aki alrededor di 100 hende di diferente edad a haya oportunidad pa desaroya nan talento teatral.[7][9][13] Na 1993 a sigui un di dos edicion di e festival.[14]
Lasten tabata tambe lider creativo y presidente di Fundacion Arte Pro Arte (FARPA), cu a bira un plataforma importante pa teatro na Aruba. Bou di su liderato, e fundacion a experimenta cu diferente forma di presenta teatro, incluyendo presentacionnan den scol, centro di bario, edificio bashi y otro espacionan publico.[7][9][15]
E manera di traha aki tabata cuadra cu Lasten su concepto di teatro: teatro tabata un instrumento pa yega na hende, stimula creatividad, fortalece confiansa personal y pone temanan social riba mesa y no solamente un medio pa entretenemento.[13]
Den su funcion na IPA, Lasten a desaroya un programa di Cultureel Kunstzinnige Vorming Podiumkunsten (CKV) pa duna futuro docente di scol formacion den arte y teatro.[7][9][13]
Teatro pa hoben y den bario
[editá | editá fuente]Un di e elementonan mas constante den e carera di Lasten tabata su compromiso cu formacion di hoben. A traves di curso, tayer y proyecto den diferente parti di Aruba, el a duna hobennan oportunidad pa conoce teatro y desaroya habilidadnan manera disciplina, cooperacion, creatividad y confiansa den nan mes.[13]
Proyectonan den barionan tabata combina teatro cu musica, baile y otro formanan di expresion artistico, haciendo arte di tarima mas accesibel pa un publico mas amplio. Un ehempel tabata e proyecto "Stars on Stage" (Streanan riba Escenario), cu a envolvi mas cu 300 hoben.[13]
Cooperacion internacional
[editá | editá fuente]Lasten a participa den diferente proyecto y iniciativa internacional relaciona cu teatro y formacion artistico. Entre nan tabata Festival Internacional di Teatro di Aruba (FITA), Carifesta, Cambio di Horizonte y otro proyectonan cu a stimula intercambio entre artistanan Arubano y profesionalnan cultural di Caribe, Europa y otro regionnan.[13]
Na 2011, e proyecto internacional Cambio di Horizonte, den cooperacion cu su ex-docente Nicoline Nagtzaam, a reuni participantenan di varios pais, entre nan Brasil, Hulanda, Francia, Turkia, Belgica y Nicaragua.[7]
Ultimo añanan
[editá | editá fuente]Durante e ultimo añanan di su bida, Lasten a keda envolvi den teatro y formacion. Na october 2025, el a forma parti di un delegacion di Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten cu a bishita Aruba pa desaroya un programa di formacion di docente di teatro adapta na e realidad di e islanan Caribense den Reino Hulandes.[16] E bishita y e programa tabata enfoká riba un Verkorte Theater Docentenopleiding op Maat pa e islanan ABC y SSS.
Amy Lasten a fayece dia 8 di augustus 2026 na edad di 72 aña. El a laga atras su esposo, Stanley Heinze, y nan dos yiu.[1]
Reconocemento
[editá | editá fuente]Na 2007, Lasten a ricibi e Premio Nacional di Teatro di Aruba, pa su aporte na desaroyo di teatro na Aruba.[2] Na ocacion di e premiacion di IPA cu e Premio Nacional di Teatro na 2024, el a ricibi un reconocemento special pa su contribucion pedagogico na e desaroyo di teatro na Aruba.[17]
Su vision di teatro como un instrumento pa educa, fortalece comunidad y duna hende un bos ta forma un parti importante di su herencia den historia cultural di Aruba.[13]
Fuente, nota i/òf referensia
|