Jump to content

Cabaynan blauw

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E articulo aki ta uza ortografia di Papiamento. Lo aprecia si por mantene e articulo aki na estilo di Papiamento.

Cabaynan blauw
Bonifacia y Celestina, dilanti ex-Havenkantoor
Ambrosio, e heroe inmortal simbolo di poder y noblesa.

E cabaynan blauw di Aruba ta un instalacion di arte den espacio publico consistiendo di un serie di ocho estatua di tamaño natural, ubica na varios punto strategico den e centro di Oranjestad. E obra a wordo crea pa e artista visual contemporaneo di Aruba, Osaira Muyale, kende a yama e proyecto "Paardenbaai" (Bahia di Cabay).[1]

Paardenbaai ta tambe un nomber geografico historico, referiendo na e bahia unda e parti mas antiguo di Oranjestad a wordo estableci.[2]

Historia

[editá | editá fuente]

Desde e siglo diesseis durante e periodo Spaño, Aruba a hunga un rol importante den e comercio regional di cabay. Pa varios siglo, e bahia conoci como Playa Caballos (mas laat Paardenbaai) tabata un centro clave unda cabaynan tabata wordo descarga for di barco y prepara pa e mercado regional.

Aruba tabata ricibi barconan no solamente for di otro islanan den Caribe y Latinoamerica, pero tambe for di Spaña, Portugal, Inglatera y Hulanda.[3] E posicion geografico di Aruba, cerca di costa di Suramerica, a haci e isla un punto strategico den e red di comercio.

Pa mas cu cuater siglo, Aruba a permanece relevante den e comercio di cabay, incluso durante e periodo di dominio di West Indische Compagnie. Na 1824, e Hulandesnan a cambia e nomber di Playa Caballos pa Oranjestad, pero e nomber Paardenbaai a keda como herencia di e pasado economico y cultural di e isla.

Descripcion y simbolismo

[editá | editá fuente]

E serie di estatua a wordo instala oficialmente na 2015 y ta conmemora e rol central di Aruba den e comercio di cabay, un animal cu ta simbolisa forsa, noblesa, gracia, beyesa y libertad.[2]

E instalacion ta traha di material duradero (fiber), ideal pa e clima tropical di Aruba y e halto contenido di salpeter den biento di lama.[3] Cada cabay tin un grandura di aproximadamente 2 meter halto x 80 cm hancho x 1.50 meter largo[1] y ta pinta den un tono blauw intenso, cu ta referi na e awa di bahia di Paardenbaai.

E artista a scoge e color blauw basa riba un historia frecuentemente relata: ora cu cabaynan tabata wordo treci tera for di barco, si no tabatin un pier, e promé cabay tabata wordo benta den awa y tabata landa pa e canto, sigui pa e otro cabaynan.[2] E color blauw ta simbolisa e awa, movemento y transicion entre lama y tera.[2]

E ocho cabay ta representa no solamente un hecho comercial historico, pero tambe e conexion duradero di Aruba cu mundo exterior. A traves di nan forma, color y posicion den ciudad, e instalacion ta uni historia y fantasia, cultura y memoria colectivo.

Visualmente, e cabaynan ta parce di sali for di e awa y di ta perdi den e trama urbano di Oranjestad, creando un dialogo entre pasado y presente. Cada cabay tin su propio caracter, simbolo y nomber, cu ta conta un parti diferente di e historia di Aruba y di su comunidad.

Nomber y luga

[editá | editá fuente]

Cada cabay ta ubica na diferente punto den centro di Oranjestad fungiendo manera un ruta cultural:[1]

  • Rosalinda – Werfstraat, cerca di e antiguo waf
  • Ambrosio – Zoutmanstraat 1
  • Saturnina – Schelpstraat 42, dilanti Museo Arkeologico Nacional Aruba
  • Escapia – Comienso di Caya G.F. (Betico) Croes / La Linda
  • Sinforosa – Plasa Daniel Leo, banda di Havenstraat
  • Eufrosina – Plasa Daniel Leo, band'i fontein
  • Bonifacia – L.G. Smith Boulevard, dilanti ex-Havenkantoor
  • Celestina – L.G. Smith Boulevard, dilanti ex-Havenkantoor

Importancia cultural

[editá | editá fuente]

Cu e introduccion di e proyecto Paardenbaai, Aruba Tourism Authority (ATA), Gobierno di Aruba y Mondriaan Fonds a uni cu Osaira Muyale pa rindi honor na un etapa iconico den historia di Aruba. E proyecto ta forma parti di un tendencia mas amplio unda arte den espacio publico ta wordo utilisa pa preserva y comunica historia den un manera accesibel y moderno.

E obra artistico ta stimula bishitante y residente pa descubri mas di Aruba su rol den e comercio di cabay y su posicion clave den Caribe.[4]