Cas floria
| Cas floria | ||
|---|---|---|
| Cas decora | ||
Cas floria (1964) | ||
| Lokalisashon | ||
| Pais | ||
| Imágen riba | ||
| [Editá Wikidata] · [Manual] | ||
Cas floria of cas decora ta un estilo arkitectonico pa cu cas di cunucu tradicional Arubano cu leishi di fachada y leishi vertical decora.
Origen
[editá | editá fuente]Artesano
[editá | editá fuente]Simon Donata (~1807-1887) ta wordo considera como e prome metsla na Aruba y probabelmente a cuminsa cu metsla decorativo durante e prome mita di siglo 19. Simon a yega e isla via e comercio ilegal di catibo como un yiu indigeno sclavisa for di Colombia. Simon a wordo dona na un pastor na Aruba, cu a batis'e y a dun'e e nomber "Donata" (latin pa "donashon"). No ta sigur ki aña Simon a yega e isla pa bisa cu siguridad na cua pastor el a wordo dona. Probabelmente cu Simon a adkiri e artesania di metsla cerca e pastor den misa, y asina a yuda cu construccion di edificionan religioso na Aruba, caminda e tabata aplica decoracion chikito y simpel na e fachada riba di e bentananan.
E famia Donata a desaroya como maestra den metsla, den e forma aki nan distribui e conocemento artesano pa otro famianan riba e isla. Juliaan Christiaans (1876-1961) tabata un studiante di famia Donata. Juliaan huntu cu Gregorio Semeleer y Johannes Wolff a desaroya un tecnica nobo di metsla decorativo. Alexander Donata (1847-1913), yiu di Simon, a siña e tecnica aki na su suegro, Leoncio Eugenio Henricus (1887-1979) cu tabata casa cu su yiu muhe, Martha Donata (1989-1968). Huntu nan a haya un yiu homber, Bonifacio Henricus (1911-1996). Eugenio y Bonifacio ta considera como e metslanan mas conoci y productivo na Aruba. Algun famia conoci como metsla den siglo 20 ta inclui Tromp, Picus, Jacobs, Roza, Maduro, Giel, Geerman, Ras, Isla, y Wernet.

Localisacion
[editá | editá fuente]E tendencia di floriamento a cuminsa na Noord. E prome cas floria, documenta y existente, a wordo construi door di Juliaan Christiaans den 1895, y ta localisa na Washington 65. E tecnica di metsla decorativo a plama pocopoco denter e isla. Segun e nieto di Juliaan Christiaans, Marco Christiaans, su opa acompaña pa su co-metsla tabata sali riba un diadomingo riba un burico direccion pa Pos Chiquito, Sabana Basora y Santa Cruz. Nan lo a traha un siman riba construccion y floriamento di cas.
E tendencia a sigui te na fin di añanan 1940, como e tabata considera frivolo y estilo di construccion Arubiano a minimalisa, sin decoracion. E concentracion mas halto di cas floria ta aparece na Pos Chiquito, Sabana Basora, y Santa Cruz. Na Noord, San Nicolas, y Savaneta tin algun cas floria, considerablemente menos cu e regionnan menciona prome. Un declaracion pa esaki lo ta cu hopi cas floria a wordo basha abou cu tempo. E ta posibel, sinembargo, cu e habitantenan di Noord, San Nicolas, y Savaneta tabata haya e decoracionnan mucho druk (of buya) y no bunita. Na 1976, Ito Tromp a indica un total di mas o menos 200–300 cas floria.[1]
Tecnica y estilo decorativo
[editá | editá fuente]E prome decoracionnan tabata simpel y no mucho simetrico compara cu e simbolonan despues, cu tabata principalmente formanan geometrico, manera liña, rampi, y hexagram.
E decoracion ta wordo aplica cu pleistermento. E metsla tabata uza malchi di zink of carton pa crea formanan figurativo di varios simbolo. For di un bleki di zink figuranan ta wordo dobla y asina pleister muha ta wordo manipula y kita cu cuchar'i metsla pa crea e leishinan. Ta ser bisa cu e tecnica specifico aki a wordo desaroya door di un metsla for di famia Christiaans.
Eugenio y Bonifacio tabata uza mas fantasia den e diseño di simbolonan. E inspiracion pa e simbolonan tabata bin no solamente for di misa catolico pero tambe for di supersticion Arubiano, naturalesa di Aruba, y arte folklorico Europeo, cu inmigrantenan a trece.
Simbolo-hexagram
[editá | editá fuente]E simbolo di strea of flor cu ta aparece riba 95 porshento di e casnan floria, tambe ta wordo reconoci riba edificionan di cunucu cora den area di Pennsylvania Dutch na Merca. E pueblo Pennsylvania Dutch ta originalmente for di area di riu Rijn Aleman y Baden-Württemberg. E pintamento di simbolo-hex nan aki riba edificionan di cunucu cora na Pennsylvania a cuminsa rond di 1860 cu origen Europeo. Awendia, sinembargo, e simbolonan ta mas detaya, y no solomente formanan geometrico.
Ariba otro aspectonan, sinembargo, e simbolo di Pennsylvania Dutch ta varia; esta nan ta mas detaya (entre otro, den forma y figura) y e material ta diferente (pinta, en bes di gepleister). No tin un laso historico entre simbolonan di Pennsylvania Dutch y cas floria Arubiano, pero e posibilidad ta sisti cu ambos tin e mesun origen den arte folklorico Europeo.
Similar cu na Europa, e simbolonan aki por wordo considera como un marcado etnico, den e caso aki, pa e Arubiano. A pesar di dominio como Colonial Hulandes, e isla por a desaroya su mesun arkitectura y distingui su mes for di arkitectura Caribense, Hulandes, y Mericano.
Simbolo
[editá | editá fuente]En total, tin mas cu 60 simbolo cu ta aparece denter e leishi vertical. Tin mas o menos 6 simbolo frecuentemente uza riba 70 pa 80 porshento di e casnan floria. E seis simbolonan ta encera e flor (of strea), morocho, vaas cu flor, zwaan, raton di anochi, y tres-klaver.

E ta imposibel pa sa e nificacion di e simbolonan traha mas cu un siglo pasa. Antropologo, Luc Alofs, ta declara cu nificacion otorga ta keda un hipotesis: "finalmente, e nificacion por unicamente wordo conta pa e dunado di nificacion y ningiun otro hende." Naturalmente, por haci esfuerso pa duna cada simbolo un nomber y hipotesis pa cu su nificacion. E inspiracion pa mayoria simbolo ta deriva di arte folklorico Europeo, creencia catolico, y naturalesa di Aruba.

Misa y otro edificionan religioso na Aruba por tabata inspiracionnan inicial pa metsla decorativo. Colonistanan Europeo probablemente a trece simbolonan di arte folklorico Europeo pa e isla, cu nan a añadi na nan cas. Un ehempel cu ta coresponde cu e expresion di arte folklorico Europeo aki ta e uilenbord di Friesland. E uilenbord ta wordo poni contra e cabayete riba e frente di gevel. Motibonan figurativo cu por mira bek den e cas floria ta e dos zwaan, flor, tres-klaver (trifolium), levensboom, y hostia. E simbolonan Europeo a wordo apropia y integra den e identidad Arubiano door di incorpora elementonan natural local.
Ehemplar
[editá | editá fuente]Referensia
|