Jump to content

Diplomasia

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
diplomasia
Supkategoria dinegotiation, foreign policy Editá
Faseta diinternational relations, foreign policy Editá
Historiadiplomatic history Editá
Praktiká padiplomat Editá

Diplomasia ta e proseso di komunikashon i negosiashon entre representantenan di estado, organisashonnan intergubernamental òf entidatnan no-gubernamental (NGO), ku e intenshon di influensiá susesonan den e sistema internashonal.[1][2] E ta un instrumento fundamental pa maneho di relashonnan internashonal i pa resolvé konfliktonan sin rekurí na uso di forsa.

Diplomasia ta e instrumento prinsipal di polítika eksterior, pa medio di kua e estado ta formulá, defendé i promové su interesnan nashonal den kontakto ku e restu di mundu. Tratado internashonal, akuerdo multilateral, aliansa polítiko i militar, i otro formanan di kooperashon internashonal ta generalmente resultado di prosesonan diplomátiko i negosiashon formal. Ademas, diplomátikonan por funshoná komo konsehero di gobièrnu, kontribuyendo na formashon i implementashon di polítika eksterior.

E método, práktika i prinsipionan di diplomasia moderno tin nan orígen prinsipalmente den kustumbernan diplomátiko di Oropa durante siglo diesshete. For di siglo binti, diplomasia a bira progresivamente mas profeshonalisá, ku regla i proseduranan formal.

Potrèt "Symmetry of Diplomacy" di Ger van Elk (1975).

Un logro importante ta e Konvenshon di Viena riba Relashonnan Diplomátiko (1961), ku a wòrdu ratifiká pa mayoria di e estadonan soberano i ku a establesé un kuadro legal pa status, derechi, obligashonnan i kondukta di mishonnan diplomátiko.

Den práktika kontemporáneo, diplomasia ta wòrdu ehersé prinsipalmente pa ofisialnan akreditá, manera embahador, enviado spesial i representantenan permanente, ku ta operá for di mishonnan diplomátiko. Esakinan ta inkluí embahada, konsulado i mishonnan permanente na organisashonnan internashonal. Nan trabou ta wòrdu sostené pa personal diplomátiko i konsular, i pa funshonarionan di ministerionan di asuntunan eksterior. E término diplomátiko por referí tantu na ofisialnan den servisio na eksterior komo na personal ku ta traha den e aparato di polítika eksterior di un estado.[3]

Formanan di diplomasia

[editá | editá fuente]

Diplomasia moderno ta inkluí tambe formanan nobo ku ta reflehá e kompleksidat kresiente di relashonnan internashonal den un mundu globalisá, entre nan:

  • diplomasia multilateral,
  • diplomasia públiko,
  • diplomasia ekonómiko i
  • diplomasia digital.

Diplomasia den Reino Hulandes

[editá | editá fuente]

Reino Hulandes, konstituí pa Hulanda, Aruba, Kòrsou i Sint Maarten, tin mas o ménos 170 puesto diplomátiko i konsular den eksterior, inkluyendo 108 embahada, 4 konsulado-general, i 58 konsulado i dieskuater representashon permanente na organisashonnan internashonal.[4] Ademas, tin mas o ménos 360 konsulado honorario ku outoridat limitá.

Ofisialnan diplomátiko (manera embahador, konsehero di embahada, i sekretarionan diplomátiko) ta representa gobièrnu di Reino Hulandes dilanti di e outoridadnan den nan pais di residensia. Ofisialnan konsular di Reino, pa nan banda, ta representa e outoridatnan hulandes solamente den nan respectivo teritorio.

E representashon permanente di Reino Hulandes na organisashonnan manera OTAN, Nashonnan Uni, i Banko Mundial ta representá no solamente Den Haag sino tambe Willemstad, Oranjestad i Philipsburg.

Pa defendé nan interesnan partikular, Aruba i Kòrsou tin nombrá na e embahada di Reino Hulandes na Washington D.C. un propio representante diplomátiko ku ta karga e título di minister plenipotensiario.

Mira tambe

[editá | editá fuente]