Salta pa kontenido

Estilo di kanchi

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Estilo di kanchi
Na Jamaica, tin ehemplar di un transishon di estilo di kanchi usá riba arkitektura residensial pa komersial.[1]

Estilo di kanchi (ingles: Gingerbread) ta un estilo arkitektóniko ku ta konsistí di dòrnamentu di karpinteria ku parse kanchi.

E término Gingerbread a wòrdu adaptá pafó di Karibe den añanan 1950 pa turistanan merikano ku a kompará e dekorashon arkitektóniko ku arkitektura di era viktoriano (1837–1901) na Estádonan Uní di Amérika.[2][1]

Karakterístika

[editá | editá fuente]

E kanchi ta ambos dekorativo i funshonal riba elementonan arkitektóniko, manera veranda òf pòrch, balustrada, drempi di porta, kantu e rand di dak, i ariba partishonnan interior di kamber.[1][a] E ta sirbi komo partishon di veranda (òf pòrch) pa krea privasidat i freskura dor di filtra lus skèrpi di solo i pa laga ventilashon pasa.[3][4][5] Ademas, e obra di kanchi riba veranda ta skonde e biganan di su struktura. E ta komun pa e kortina di kanchi aki aparesé den forma di un kurva, konosí komo "arko antias".[6]

E patronchinan kompleho ta simbóliko pa ku e kultura i tempu, por ehèmpel na Haiti e patronchinan por representa simbolo religioso di vévé usá durante seremonianan di vudu.[2] Ademas, e patronchinan tambe por refleha simplemente elementonan ku ta defini e ambiente di naturalesa, manera mata i kokolishi.[6] Originalmente, patronchi di kanchi tabata inspirá pa arte gótiko, inkluso tres-klaver, krus, i patronchi di vlam. E patronchi a desaroyá pa desiñonan simplifiká i estilístiko inspirá pa naturalesa. E diseño ta usá liña prinsipal pa representá rama, liña sekundario pa taki, i liña fini komo sprùit. E patronchi ta kreá hopi bia un sentido di movementu kontinuo, komunmente komo ranka den forma di spiral, areglá simétrikamente for di as sentral. Den sierto kaso, lètter òf forma di animal ta posishoná sentral pa graba e storia di su doño.[7]

Historia

[editá | editá fuente]

E artesania a haña su kaminda pa Karibe via Estádos Unídos i Canada den siglo diesnuebe.[3] Via katalòk por a pidi e obra di kanchi aki den diferente patronchi.[5] E estilo aki ta mas komun denter e èks islanan ingles karibense, entre otro Haiti i Trinidad, i tambe por ehèmpel na Saba.[3][8] E estilo ta aparasé masha poko denter di islanan ABC.[3]

Kasnan di kanchi haitiano ta un estilo arkitektóniko postkolonial, ku a separá su mes for di mayoria arkitektura kolonial den Karibe.[9][2] E miho ehemplar di kasnan di kanchi na Haiti ta konsentra den un área di 1,5 kilometer kuadra pa sùit di e kapital Port-au-Prince, inkluso den barionan di Bois Verna, Turgeau, Babiole, Pacot, i Desprez. E distrito aki ta konosí pa su kasnan di shon tradishonal haitiano.[2]

Hotel Oloffson na Port-au-Prince (2010)

E movemento di estilo di kanchi a kuminsá na 1881 ku e palasio presidensial di Haiti, konstrui durante e presidensia di Lysius Salomon. E edifisio a introdusí normanan arkitektóniko nobo na Port-au-Prince, entre otro komo muraya un kader di palu yená ku klenku, dekorashon di karpinteria, plafòn altu (kua ta yuda aire kayente move bai laira), i aperturanan grandi riba veranda reimu. Na 1887, e edifisio konosí awó komo Hotel Oloffson a wòrdu enkargá pa un yu hòmber di presidente Tirésias Simon Sam i diseñá pa e arkitekto franses Brunet komo un villa privá, inspirá pa e arkitektura di resortnan Oropeo.[2]

Muraya komo un kader di palu yená ku klenku

Na 1895, tres haitiano hoben; Georges Baussan, Lèon Mathon, i Joseph-Eugène Maximilien a biaha pa Paris pa studia arkitektura. Inspirá pa desaroyá riba e movementu arkitektóniko emergente, nan a adaptá e estilo di resort franses kontemporaneo na e klima tropikal kreando un estilo típiko i distinto haitiano denter barionan luhoso di Port-au-Prince.[2]

E periodo prinsipal di konstrukshon pa ku kasnan di kanchi a terminá na 1925, ora ku regulashonnan munisipal tabata rekerí edifisionan nobo pa ta konstruí ku muraya di metslá, betòn reenforsa, òf heru. E kasnan ku a sobrebí ta asosiá ku un periodo di prosperidat na Haiti rònt di kuminsamentu di siglo binti.[2]

Tailandia

[editá | editá fuente]

E introdukshon di estilo di kanchi na Tailandia a kuminsá durante e reinado di Rama V (1868–1910), kende a bishita Oropa, e mesun periodo ku artesanonan britániko i franses tambe a yega Tailandia. Esaki a kondusí un transformashon den estilo i dekorashon arkitektóniko, inisialmente na Bangkok i despues na otro regionnan. Pa sùit di Tailandia e patronchinan di kanchi ta reflehá influensianan artistiko islámiko di Pengang, Malasia; pa nort, sierto di e diseñonan tabata influensia pa arte birmano; i den siudatnan na banda ost, manera provinsia Chanthaburi ku tabata okupá pa Fransia (1893–1904), estilo di kanchi ta masha prominente ku influensianan franses. E estilo di kanchi ta dorna kas di famia real, edifisio gubernamental, residensia noble, i bibiendanan religioso. Obra di kanchi tabata popular durante e reinado di Rama V i Rama VI, pero e popularidat a redusí durante reinado di Rama VII (1925–1935).[7]

Palasio Vimanmek
Sala di trono di Abhisek Dusit (Bangkok)

Pa region, kasnan di kanchi ta adaptá na su klima, material, i estétika. Ehèmpel notabel di kasnan di kanchi ta inkluí Palasio Vimanmek (Bangkok) i Baan Wong Buri (provinsia Phrae). Estilo di kanchi ta diferensiá for di patronchinan tailandes tradishonal, ya ku nan tin nòmbernan spesifiko, manera prajamyam i kanok.[7]

Ehemplar

[editá | editá fuente]
Aruba
adres imagen aña
Schelpstraat 40, Oranjestad1910 (promé piso)
1918 (di dos piso)[10]
Schelpstraat 42, Oranjestad1929
Kòrsou
adres imagen aña nota
Frederikstraat 113, Otrobanda[11]siglo 19
Pietermaaiweg 100, Otrobandasiglo 19Balkon ku trabou di kanchi no ta original.[12]
Zaantjessteeg 2-4, Otrobanda[13]siglo 19Balkon ku trabou di kanchi konstruí na kuminsamentu di siglo 20.[14]