Idioma minorisa
Idioma minorisa ta un termino sociolinguistico cu ta referi na un idioma cu a sufri marginalisacion, persecusion, of hasta prohibicion na cierto momento den su historia.[1] E ta, pues, un concepto cu ta destaca e presencia di un accion di presion cu a conduci na un reduccion den su uzo.
Caracteristica
[editá | editá fuente]E caracteristica determinante di minorisacion ta e existencia di un desbalance di poder verso e idioma dominante. Un señal cu un idioma ta wordo minorisa ta cu su papiadonan ta desaroya un bilingualismo unilateral: nan ta siña e idioma dominante of di prestigio, pero papiadonan di e idioma dominante no ta siña e idioma minorisa.
Un otro sintoma comun di minorisacion ta e restriccion di un idioma na un cantidad limita di dominio linguistico. Un idioma exclui for di uzo door di gobierno y enseñansa formal por wordo uza solamente na cas y den situacionnan social.
Algun ehempel di minorisacion ta:
- idioma Fries - denter di provincia di Friesland, caminda un mayoria di e hendenan por papia Fries mientras cu e idioma ta wordo limita y minorisa.
- idiomanan original di Afrika - durante tempo di colonisacion, e idiomanan colonial tabata wordo faborece.
- idioma spaño - den cierto estado den parti sur di Merca caminda un mayoria di e poblacion por papia Spaño, su uzo ta wordo limita, forsando e papiadonan pa switch pa ingles. E marginalisacion aki ta haci e idioma bira un lenga minoritario den e estadonan concerni.
- idiomanan indigena - den Latino America Spaño ta e idioma dominante, marginalisando e idiomanan indigena local.[2]
Idioma minorisa verso idioma minoritario
[editá | editá fuente]Ora ta papia di un idioma minoritario, ta trata principalmente di proporcionnan numerico. E ta un idioma cu ta wordo uza pa un cantidad chikito di papiadonan den un area.[1] Ademas, bou di e grupo en cuestion tin menos poder politico.[3] Esaki ta conta tambe pa idiomanan minorisa, pero un idioma tambe por wordo minorisa mientras cu e ta wordo papia pa un mayoria di e poblacion.
| Fuente, nota i/òf referensia |