Jump to content

Idioma minorisa

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E articulo aki ta uza ortografia di Papiamento. Lo aprecia si por mantene e articulo aki na estilo di Papiamento.
idioma minorisa
Supkategoria dilenga Editá
Decreto "Nueva Planta" cu a prohibi e uzo di idioma catalan na 1716.
Door di siglonan di minorisacion e teritorio di idioma Vasco a bira mas chikito.

Idioma minorisa ta un termino sociolinguistico cu ta referi na un idioma cu a sufri marginalisacion, persecusion, of hasta prohibicion na cierto momento den su historia.[1] E ta, pues, un concepto cu ta destaca e presencia di un accion di presion cu a conduci na un reduccion den su uzo.

Caracteristica

[editá | editá fuente]

E caracteristica determinante di minorisacion ta e existencia di un desbalance di poder verso e idioma dominante. Un señal cu un idioma ta wordo minorisa ta cu su papiadonan ta desaroya un bilingualismo unilateral: nan ta siña e idioma dominante of di prestigio, pero papiadonan di e idioma dominante no ta siña e idioma minorisa.

Un otro sintoma comun di minorisacion ta e restriccion di un idioma na un cantidad limita di dominio linguistico. Un idioma exclui for di uzo door di gobierno y enseñansa formal por wordo uza solamente na cas y den situacionnan social.

Algun ehempel di minorisacion ta:

  • idioma Fries - denter di provincia di Friesland, caminda un mayoria di e hendenan por papia Fries mientras cu e idioma ta wordo limita y minorisa.
  • idiomanan original di Afrika - durante tempo di colonisacion, e idiomanan colonial tabata wordo faborece.
  • idioma spaño - den cierto estado den parti sur di Merca caminda un mayoria di e poblacion por papia Spaño, su uzo ta wordo limita, forsando e papiadonan pa switch pa ingles. E marginalisacion aki ta haci e idioma bira un lenga minoritario den e estadonan concerni.
  • idiomanan indigena - den Latino America Spaño ta e idioma dominante, marginalisando e idiomanan indigena local.[2]

Idioma minorisa verso idioma minoritario

[editá | editá fuente]

Ora ta papia di un idioma minoritario, ta trata principalmente di proporcionnan numerico. E ta un idioma cu ta wordo uza pa un cantidad chikito di papiadonan den un area.[1] Ademas, bou di e grupo en cuestion tin menos poder politico.[3] Esaki ta conta tambe pa idiomanan minorisa, pero un idioma tambe por wordo minorisa mientras cu e ta wordo papia pa un mayoria di e poblacion.