Salta pa kontenido

Kaya Kaya Festival

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Kaya Kaya Festival
Mural kreá pa Mervin Hous i Jhomar Loaiza.
Pais   Kòrsou
Siudat  Willemstad
Zona  Otrobanda
Website oficial

Kaya Kaya Festival ta un festival kultural-artístiko i un inisiativa komunitario na Otrobanda, Kòrsou, ku ta kombina arte, kultura i partisipashon di komunidat ku limpiesa, restourashon i embeyesementu di e bario. E inisiativa a kuminsá na 2018 komo un proyekto komunitario privá i a desaroyá pa bira un instrumento pa revitalisashon urbano i promoshon di Otrobanda.[1][2][3]

E festival ta usa edifisio históriko bashi, espasio públiko i kayanan di Otrobanda komo esenario pa arte, músika, baile, teatro i aktividatnan komunitario. Den e lunanan promé ku e festival, residente, artista, organisashon i empresanan ta traha huntu pa hasi limpi, drecha i embeyesé parti di e bario.

Aunke e festival anual ta kulminá ku un fiesta riba kaya, Kaya Kaya a desaroyá pa bira un inisiativa mas amplio ku ta inkluí aktividatnan artístiko, edukativo i komunitario durante henter aña.

Historia

[editá | editá fuente]

Kaya Kaya a kuminsá na 2018 como un inisiativa di Fundashon Ser'i Otrobanda, fundá na 2012 pa empresario Kurt Schoop, huntu ku Raygen Zuiverloon i Clayton Lasten. E meta tabata pa usa kultura i arte komo medio pa mehorá e ambiente físiko i sosial di Otrobanda.[4]

For di e promé edishon, e inisiativa a enfoká riba un parti spesífiko di Otrobanda. Kada edishon ta inkluí trabou di limpiesa, drechamentu, iluminashon i embeyesementu di kaya i edifisionan den e zona unda e festival ta tuma lugá. Den e proseso, residente i organisashonnan lokal ta kolaborá ku artista pa krea mural i otro obranan di arte públiko.[1][3]

E organisashon ta traha tambe ku patrosinadó i empresanan lokal, ku ta kontribuí ku fèrf, material di konstrukshon i otro suministronan. Den konsultashon ku Fundashon Kas Popular (FKP), kasnan sosial a wòrdu renobá tambe komo parti di e inisiativa.[5]

Festival i programa

[editá | editá fuente]

Kaya Kaya Festival ta tuma lugá generalmente entre e último siman di ougùstùs i e promé siman di sèptèmber. E programa ta kulminá ku un street party, ku ta inkluí músika bibu, DJ, kuminda lokal i teatro riba kaya den diferente parti di Otrobanda.

Fuera di e fiesta prinsipal, Kaya Kaya ta organisá aktividatnan artístiko i edukativo, entre nan Siman di Arte (Art Week) i, desde 2024, Skol Urbano.[6]

Skol Urbano ta un programa multidisiplinario pa hóbennan ku ta tuma lugá entre yüli i sèptèmber. E programa ta ofresé tayernan gratis di músika, spoken word, baile i arte visual.[7]

Siman di Arte ta tuma lugá promé ku e festival i ta duna bishitantenan e oportunidat pa konosé e eskala mas amplio di arte den Otrobanda. Durante e siman por bishitá ekshibishonnan den aproksimadamente binti kas di arte òf partisipá den kaminatanan guiá pa eksperto riba arte i kultura.[8]

Arte den espasio públiko

[editá | editá fuente]

Arte públiko ta un di e elementonan mas visibel di Kaya Kaya. Obranan di arte ta distribuí riba kaya, plasa, viadukto i otro espasionan públiko den Otrobanda. Diferente artista a wòrdu invitá pa krea mural i otro obranan spesialmente pa e festival. Entre nan tin Giovanni Abath, Ailsa Anastatia, Sander van Beusekom, Carlos Blaaker, Avantia Damberg, Johanna Franco Zapata, Jhomar Loaiza, Garrick Marchena, Francis Sling i Merly Trappenberg.[9][10]

Mural Bisti e Brel Positivo di Irsaidy Recordino

E kantidat di mural den Otrobanda a krese konsiderablemente desde e inisio di Kaya Kaya. Segun un estudio riba e impakto urbano di e inisiativa, e kantidat a subi di shete mural na 2018 pa kasi setenta na 2025.[10]

E arte públiko no ta sirbi solamente pa embeyesé e bario, sino tambe pa konta historia, transmití mensahenan sosial i atraé bishitantenan pa eksplorá Otrobanda.[10] Un ehèmpel ta e mural Bisti e Brel Positivo di Irsaidy Recordino, situá na skina di Havenstraat i Emmastraat. E obra a gana un kompetensia di diseño di Maduro & Curiel's Bank na 2019.[11]

Komunidat i revitalisashon urbano

[editá | editá fuente]

Un karakterístika prinsipal di Kaya Kaya ta e partisipashon di komunidat. Residente, artista, empresa, organisashon i otro interesadonan ta kolaborá den e preparashon di e festival. E trabou ta inkluí limpiesa, fèrfmentu, restourashon i transformashon temporal di edifisio i espasionan públiko.

E festival ta usa tambe edifisio i espasionan ku durante hopi tempu a keda bashi òf ku tabatin poko uso. Dor di duna nan un uso temporal komo lugá pa ekshibishon, presentashon, aktividatnan komunitario i komèrsio, Kaya Kaya ta krea oportunidatnan pa enkuentro i ekspreshon artístiko.[2] Algun proyekto temporal a haña karakter di permanensia, entre otro un studio pop-up a bira un studio permanente, un lugá bashi a bira un tereno di bala, i un espasio públiko ku no tabata wòrdu usá a bira un anfiteatro.[12]

Un estudio akadémiko ku a analisá Kaya Kaya komo case study ta deskribí e inisiativa komo un proyekto bottom-up den e parti históriko di Willemstad, ku ta parti di Patrimonio Mundial di UNESCO. Segun e estudio, e uso temporal di propiedatnan históriko i espasionan públiko a kontribuí na kambionan sosial, ekonómiko i físiko i a influensiá e manera ku Otrobanda ta wòrdu persibí.[10]

Kaya Kaya a yega mas leu ku e evento anual. Obra mural, proyekto di embeyesementu, programa edukativo i uso nobo di espasionan públiko a bira parti di e transformashon gradual di Otrobanda. E muralnan, en partikular, a bira un atrakshon pa bishitante durante henter aña.[2][10]

E inisiativa a kontribuí na fortalesé e perfil di Otrobanda komo un sentro pa arte, kultura i turismo. Den añanan resien, e festival a atraé anualmente entre 10.000 i 15.000 bishitante, mientras ku su programa a sigui ekspandé ku aktividatnan manera Siman di Arte i Skol Urbano.[2]

E eksperensia di Kaya Kaya a bira tambe un tema di investigashon tokante revitalisashon urbano i uso temporal di espasionan den e bario históriko. E modelo ta mustra kon un evento ku ta temporal por tin efektonan mas duradero riba e uso di espasio, partisipashon di komunidat, persepshon di un bario i desaroyo ekonómiko.[10]

Na mesun tempu, e transformashon di e bario a lanta diskushon riba e posibel efektonan negativo di revitalisashon urbano, inkluyendo komersialisashon, preshon riba preis di hür i preis di propiedat, i riba e pregunta ken ta benefisiá di e desaroyo di e bario.[12] E investigashon akadémiko riba Kaya Kaya ta señala ku, banda di e efektonan positivo, ta importante pa konsiderá tambe e perspektivanan di residente i e posibel tenshon entre revitalisashon i permanensia di e komunidat original.[10]

Balanceando con mis cosas di Carlos Blaaker
Life is a Beautiful Struggle di Sander van Beusekom
Emancipate yourself from mental slavery di Giovanni Abath
Colourful steps of Otrobanda di Avantia Damberg
Mural di Kaya Kaya

Mira tambe

[editá | editá fuente]

[[Kategoria: