Jump to content

Kharg

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Kharg
Imagen satelite di e isla di Kharg (2010).
Geografia
Lokalisashon  Golfo Pèrsiko
Koordinatonan  29°14′42″N 50°18′36″E / 29.24500°N 50.31000°E / 29.24500; 50.31000
Atministrashon
Pais  Iran
Karakterístikanan físiko
Área 22,59 km²
Largura 8 kilometer
Anchura 4,5 kilometer
Poblashon
Populashon 10.000
Densidat 442,7 hab/km²
Mapa detayá di Kharg
Map
Imágennan riba Wikimedia Commons Wikimedia Commons
[Editá Wikidata] · [Manual]

Kharg (perso: جزیره خارگ), antes konosí komo Kareek den dokumentonan hulandes, ta un isla iraní den Golfo Pérsiko. E ta situá mas o ménos 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr.

Kharg tin un largura di aproksimadamente 8 kilometer i un hanchura di 5,3 km, ku un superfisie total di mas o ménos 22 km². E isla ta di gran importansia pa industria petrolero di Iran, pasobra e ta sirbi komo un di e prinsipal terminalnan di eksportashon di zeta krudo di e pais.

Historia

[editá | editá fuente]

E isla di Kharga tabata habitá kaba den Edat antiguo. Evidensia arkeológiko ta indiká presensia humano desde periodo antiguo. Den 2007 investigadónan a deskubrí un pintura di baranka di e era Achaemenid, un imperio perso ku a eksistí entre 550 i 336 promé di Kristu.

Ademas, arkeólogonan a deskubrí graf antiguo i ruinanan di un misa nestoriano, indikando ku komunidat kristiano tabata presente riba e isla durante e periodo medieval.

Durante siglo diesocho Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) a establesé un pòst di komersio riba Kharg, kaminda a konstrukshon di Fort Mosselstein a kuminsá mas o ménos na 1750 òf 1753. E pòst tabata sirbi komo punto di komersio pa merkansianan manera suku di Java i tekstil di India.

Sinembargo, e operashon nunka a bira realmente benefisioso pa VOC. Na 1766, forsa militar di Persia a kapturá e fòrti i a plender e instalashonnan di e kompania.[1]

Terminal petrolero

[editá | editá fuente]

Den siglo binti e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.[2]

Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero.

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:

  • tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
  • tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
  • fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.[3]

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo irakí. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.[3]

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den siglo bintiun e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.[3]

Atake militar

[editá | editá fuente]

Dia 13 di mart 2026 instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di Merka durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.[4]