Salta pa kontenido

Kranshi

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Kranshi
Curaçaostraat 50 bou di restourashon (2023).

Kranshi ta un término popular na Kòrsou ku ta referí histórikamente na Registro Sivil lokal[1] i, mas ampliamente, na e lugá kaminda e instituto gubernamental aki ta of tabata ubiká.

E nòmber “Kranshi” tin su orígen den e edifisio na Curaçaostraat 50 na Otrobanda. Na 1899, Marie van den Brink, yu muhé di un domi protestant, a funda un klup di dama den Otrobanda ku e lema Eendracht maakt macht (Union ta hasi Forsa).[2][3]

E miembronan di e klup tabata reuní pa hasi obra di man manera kose, bòrda i brei i pesei e klup tabata konosí komo dameskrans. Den bok'i pueblo ku ta papia papiamentu, e palabra aki a evolushoná fonétikamente te bira “Kranshi”.[2]

Rapidamente, e nòmber no solamente tabata referí na e klup, sino tambe na e edifisio mes, ku a bira konosí komo Kranshi (of Kransgebouw).

Di edifisio pa institushon

[editá | editá fuente]

Durante añanan siguiente, e edifisio a sigui karga e nòmber “Kranshi”, tambe ora su uso a kambia (inkluso pa enkuentronan di Iglesia Reformá durante un periodo kòrtiku).[2]

Rònt di aña 1940, Registro Sivil a kuminsá operá den e mesun edifisio. For di e momento ei, e nòmber “Kranshi” a pasa di un referensia di lugá pa un referensia di institushon.

Den kurso di tempu, e término a bira uso komun pa tur servisio relashoná ku registrashon di susesonan di bida, manera nasementu, matrimonio i fayesimentu i pa dokumentonan ofisial.[4]

Lokalidatnan

[editá | editá fuente]

Ku e desaroyo di e institushon, Registro Sivil (i kuné e nòmber “Kranshi”) a muda pa diferente lokalidat:[5]

  • Otrobanda – Curaçaostraat 50 (lokalidat original)
  • Pietermaai – lokalidat temporal despues di 1954
  • Skalo – Kas di Pachi de Sola na Scharlooweg 150–152, desde añanan 1960)
  • Otrobanda – Casa Blanca na Roodeweg 42-44, desde 2002

Despues di e traslado pa Skalo, e lokalidat original a bira konosí komo “Kranshi bieu” den boka di pueblo.[6][7][8]

Evolushon i uso

[editá | editá fuente]

E historia di “Kranshi” ta mustra un evolushon klá di nòmber di un klup sosial (dameskrans) pa nòmber di un edifisio i despues pa nòmber di un institushon gubernamental.

Durante e mudansanan di lokalidat, ta importante nota ku e edifisionan nobo ya tabatin nan propio nòmber, manera Kas di Pachi de Sola i Casa Blanca, pero den uso popular, e nòmber “Kranshi” a sigui predominá i a move huntu ku e institushon.

Te dia di awe, e término ta keda bibu den idioma diario: hopi residente di Kòrsou ta usa “Kranshi” komo sinonimo pa Registro Sivil, meskos pa su nòmber ofisial "Asuntunan Públiko".[9]

Mira tambe

[editá | editá fuente]