Jump to content

Lázaro Bejarano

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Lázaro Bejarano
Imagen desea: Lázaro Bejarano
Gobernador di Kòrsou Spaño
Término di ofisina
1533–1575
Antesesor Juan de Ampués
Informashon personal
Pais  Spaña
Alias Señor de Curazao
Pareha Maria Beatrix de Ampues
Informashon profeshonal
Ofishi poeta, gobernante kolonial
[Editá Wikidata] · [Manual]
Hurisdikshonnan spaño den Karibe durante siglo 16 i 17.

Lázaro Bejarano (☆ 1501 na Sevilla - † 1575 na Sevilla) tabata un poeta, erasmista, polémiko i gobernador spaño di e promé époka di kolonisashon di e islanan ABC, referí komo Kòrsou Spaño. El a sirbi komo e di dos gobernador despues di Juan de Ampués. Bejarano tabata konosí komo Señor de Curazao.[1]

Biografia

[editá | editá fuente]

Lázaro Bejarano a nasé na Sevilla na 1501 i probablemente a biaha pa Mundu Nobo rònt 1520. El a kasa ku Maria Beatrix, yu muhé di Juan de Ampués, gobernador di e islanan. Despues di morto di su suegro na 1533, e pareha a biba un temporada na Sevilla promé ku nan a bolbe pa e área karibeño, kaminda Bejarano a tuma over e enkomienda ku su suegro tabatin na Kòrsou.[2]

E i su kasá a traha un kas di piedra na Santa Barbara, y despues, na 1542, un misa di piedra ku un dak di palo patras di nan kas.[2] Despues di e morto di nan úniko yu na 1540, e pareha a regresá Hispañola, kaminda Bejarano a regla su herensia i a nombra dos agente ofisialmente pa Kòrsou i Aruba.[3]

Lázaro Bejarano tabata un poeta satíriko i un di e promé outornan literario ku a biba riba e islanan antiano. Na e mesun tempu, e tabata kompartí un interes den humanismo kristiano inspirá pa Erasmo di Rotterdam.[4]

Den su obra Diálogo apologético (1552), el a defendé e derechonan di e indjannan den sistema di hustisia i gobernashon kolonial. Su estilo tabata krítiko i humanista, y esaki a yega na e punto ku el a wòrdu persigui pa e Inkisishon spaño na Santo Domingo na 1558, pa sátira dirigí kontra e klero i kontra Alonso de Maldonado, presidente di e Korte Supremo di Santo Domingo.

Un parti importante di su obra a wordo destruí riba òrden di e tribunal eklesiástiko di e Inkisishon spaño, pasobra e tabata konsiderá kontrario na e bon kustumber i moralidat di e ‘Hispanidad’.[1]

A pesar di esaki, Bejarano a sigui skirbi poesia durante henter su bida i a fayesé na 1575 den su siudat natal Sevilla. Ta asumí ku e derecho di enkomienda a kaduká ku su morto, di manera ku e islanan, por lo menos den teoria, a kai bek bou di kontrol di e korona spaño i bou di atministrashon di Oudiensia di Santo Domingo.[3]

Historiografia

[editá | editá fuente]

E figura di Lázaro Bejarano ta keda parsialmente misterioso, pasobra hopi di su dokumentonan original a wordo destruí. Historiadónan moderno, entre nan Luc Alofs i Cola Debrot, a referí na dje komo un símbolo di e tenshon entre pensamiento humanista i ortodoksia kolonial den siglo XVI.

Cola Debrot a usa su bida komo inspirashon pa su novela De Vervolgden (1981), kaminda Bejarano ta figurá komo un humanista perseguí pa su idea di libertat i hustisia.

Literatura

[editá | editá fuente]