Lázaro Bejarano
| Lázaro Bejarano | ||
|---|---|---|
| Imagen desea: Lázaro Bejarano | ||
| Gobernador di Kòrsou Spaño | ||
| Término di ofisina 1533–1575 | ||
| Antesesor | Juan de Ampués | |
| Informashon personal | ||
| Pais | ||
| Alias | Señor de Curazao | |
| Pareha | Maria Beatrix de Ampues | |
| Informashon profeshonal | ||
| Ofishi | poeta, gobernante kolonial | |
| [Editá Wikidata] · [Manual] | ||

Lázaro Bejarano (☆ 1501 na Sevilla - † 1575 na Sevilla) tabata un poeta, erasmista, polémiko i gobernador spaño di e promé époka di kolonisashon di e islanan ABC, referí komo Kòrsou Spaño. El a sirbi komo e di dos gobernador despues di Juan de Ampués. Bejarano tabata konosí komo Señor de Curazao.[1]
Biografia
[editá | editá fuente]Lázaro Bejarano a nasé na Sevilla na 1501 i probablemente a biaha pa Mundu Nobo rònt 1520. El a kasa ku Maria Beatrix, yu muhé di Juan de Ampués, gobernador di e islanan. Despues di morto di su suegro na 1533, e pareha a biba un temporada na Sevilla promé ku nan a bolbe pa e área karibeño, kaminda Bejarano a tuma over e enkomienda ku su suegro tabatin na Kòrsou.[2]
E i su kasá a traha un kas di piedra na Santa Barbara, y despues, na 1542, un misa di piedra ku un dak di palo patras di nan kas.[2] Despues di e morto di nan úniko yu na 1540, e pareha a regresá Hispañola, kaminda Bejarano a regla su herensia i a nombra dos agente ofisialmente pa Kòrsou i Aruba.[3]
Poeta
[editá | editá fuente]Lázaro Bejarano tabata un poeta satíriko i un di e promé outornan literario ku a biba riba e islanan antiano. Na e mesun tempu, e tabata kompartí un interes den humanismo kristiano inspirá pa Erasmo di Rotterdam.[4]
Den su obra Diálogo apologético (1552), el a defendé e derechonan di e indjannan den sistema di hustisia i gobernashon kolonial. Su estilo tabata krítiko i humanista, y esaki a yega na e punto ku el a wòrdu persigui pa e Inkisishon spaño na Santo Domingo na 1558, pa sátira dirigí kontra e klero i kontra Alonso de Maldonado, presidente di e Korte Supremo di Santo Domingo.
Un parti importante di su obra a wordo destruí riba òrden di e tribunal eklesiástiko di e Inkisishon spaño, pasobra e tabata konsiderá kontrario na e bon kustumber i moralidat di e ‘Hispanidad’.[1]
A pesar di esaki, Bejarano a sigui skirbi poesia durante henter su bida i a fayesé na 1575 den su siudat natal Sevilla. Ta asumí ku e derecho di enkomienda a kaduká ku su morto, di manera ku e islanan, por lo menos den teoria, a kai bek bou di kontrol di e korona spaño i bou di atministrashon di Oudiensia di Santo Domingo.[3]
Historiografia
[editá | editá fuente]E figura di Lázaro Bejarano ta keda parsialmente misterioso, pasobra hopi di su dokumentonan original a wordo destruí. Historiadónan moderno, entre nan Luc Alofs i Cola Debrot, a referí na dje komo un símbolo di e tenshon entre pensamiento humanista i ortodoksia kolonial den siglo XVI.
Cola Debrot a usa su bida komo inspirashon pa su novela De Vervolgden (1981), kaminda Bejarano ta figurá komo un humanista perseguí pa su idea di libertat i hustisia.
Literatura
[editá | editá fuente]- Celsa Carmen Garcia Valdes, Poesia satirica y burlesca en Hispanoamerica colonial
- Luc Alofs (2018), Koloniale Mythen en Benedenwindse Feiten Curaçao, Aruba en Bonaire in inheems Atlantisch perspectief, ca. 1499-1636
- Carlos Felice Cardot (1973), Curazao Hispanico
- Cola Debrot (1981), De Vervolgden, Amsterdam: Querido.
- Johan Hartog (1961), Curaçao - Deel I (tot 1816), Oranjestad: De Wit.
Fuente, nota i/òf referensia
|