Lista Kòrá di IUCN
| Lista Kòrá di IUCN | ||
|---|---|---|
| Historia | ||
| Fundá | 1964 | |
| Sede | Reino Uni | |
| Pais | Reino Uni | |
| Ophetivo | konservashon di espesie | |
| Imágennan riba | ||
| Wèpsait ofisial | ||
| [Editá Wikidata] · [Manual] | ||
E Lista Kòrá di Espesie Menasá di IUCN komunmente konosí komo e Lista Kòrá di IUCN òf e Buki di Dato Kòrá, a wòrdu establesé na 1964. E ta sirbi komo un inventario amplio di e staus di konservashon global i riesgo di ekstinshon di espesie biológiko. Ademas di e lista mundial, vários lista kòrá regional ta wòrdu mantené pa pais i organisashonnan pa evaluá riesgo di ekstinshon denter di unidat polítiko òf manehonan spesífiko.
E ophetivonan prinsipal di e Lista Kòrá ta pa duna informashon sientífiko tokante e status di espesie i supespesie rònt mundu, pa enfatisá e eskala i nifikashon pa ku pèrdida di biodiversidat, pa influensiá prosesonan polítiko i desishonnan nashonal i internashonal, i pa guia akshonnan di konservashon biológiko.
Kontribuyentenan klave na evaluashonnan di espesie ta inkluí BirdLife International, Instituto di Zoologia (departamentu di investigashon di Sosiedat Zoológiko di London), e Sentro di Vigilansia di Konservashon Mundial (World Conservation Monitoring Centre), i numeroso grupo spesialisá denter di e Komishon di Sobrebibensia di Espesie di IUCN (IUCN Species Survival Commission, SSC). Huntu, e organisashonnan aki ta responsabel pa kasi mitar di tur evaluashon di espesie publiká riba e Lista Kòrá.
IUCN tin komo meta pa kontrolá e status di kada espesie por lo ménos un biaha kada dies aña, i preferiblemente kada sinku aña. E revishonnan aki ta wòrdu kontrolá kuidadosamente dor di ekspertonan i ta wòrdu hasi dor di gruponan denter di e SSC. E gruponan aki ta fungi komo Outoridatnan di Lista Kòrá (Red List Authorities, RLA), loke ta nifiká ku nan ta responsabel pa sierto espesie, grupo di espesie òf regionnan geográfiko. Por ehèmpel, BirdLife International ta e RLA pa tur para. E unidat di Lista Kòrá ta traha ku e Programa di Espesie Global di IUCN (IUCN Global Species Programme) i su partnernan, pa rekomendá partnernan òf retnan nobo pa djòin komo RLA.
E kantidat di espesienan evaluá pa e Lista Kòrá a oumentá konstantemente ku tempu. Na 2023, un total di 150.388 espesie a wòrdu evaluá, di kua 42.108 a wòrdu klasifiká komo menasá ku ekstinshon, prinsipalmente debí na aktividatnan humano manera sobrepiskamentu, jaagmentu, i pèrdida di habitat kousa pa desaroyo di tera.
Referensia
|