Lista di calamidad den Caribe Hulandes
Aparensia
Esaki ta un lista di calamidad den Caribe Hulandes, cu ta inclui sucesonan den of liga na teritorio di Aruba, Boneiro, Corsou, Sint Maarten, Saba of Sint Eustatius. E lista aki ta encera solamente acontecimentonan cu a resulta den cinco of mas morto (no famia di otro), y otro acontecimentonan cu tabatin un area di impacto hopi grandi.
Prome cu siglo 19
[editá | editá fuente]- 1652
- 16 di september – Despues di un horcan tropical, tres barco y nan tripulacion ta disparce cerca di e islanan di Islariba.
- 1750
- 7 di augustus – Riba Corsou ta brota un lantamento di catibo na plantashi WIC Hato. Sesenta hende ta wordo mata, di cua un ta Europeo.
- 1772
- 1 di september – Un horcan fuerte ta destrui 400 cas na Sint Eustatius y 180 cas na Saba. Riba Sint Maarten, casi no tin cas mas para.[1]
- 1778
- 15 di september – Un explosion ta tuma luga durante trabounan abordo di e barco di liña Hulandes Alphen den haf di Willemstad. Esaki ta resulta den 205 morto.[2]
- 1780
- 15 di october – E Horcan Grandi di 1780 ta pasa riba Caribe, probablemente e horcan atlantico di mas mortal di tur tempo. Calculacionnan ta pone e cantidad di morto na mas o menos 22.000, di cua mas o menos 4.000 tabata na Sint Eustatius. E flota Hulandes ta keda severamente afecta pa esaki.
- 1783
- 4 di februari – E barco Frances Duc de Bourgogne ta sink banda di Corsou. Ochenta miembro di tripulacion ta hoga.
- 1795
- 17 di augustus – E Rebelion Grandi di catibo na Corsou ta tuma luga den 1795 na plantashi Kenepa. Desenas di catibo di plantashi ta nenga di bay traha. Catibonan di otro plantashinan ta uni na e rebelion. Despues di exito inicial, e lantamento ta wordo suprimi dia 31 di augustus, loke ta resulta den 31 morto.
Siglo 19
[editá | editá fuente]- 1819
- 21 di september – Un horcan fuerte ta asota e isla di Sint Maarten. Riba e banda Hulandes di e isla, 81 hende ta perde nan bida y 348 edificio ta wordo destrui.[3]
- 1823
- 8 di juli – E barco di bela Enterprise ta sink na haltura di Klein Curaçao. Tur esnan na bordo ta sobrebibi.[4]
- 1825
- 1 di maart – Salida di e barco Hulandes Zeemeeuw for di Willemstad. Nunka mas no ta tende nada di e barco cu por lo menos diescuater hende abordo. Zeemeeuw posiblemente a wordo ataca pa e barco di bela pirata Colombiano Aquila, su carga a wordo kita for di dje, e barco a wordo sende na candela, y e tripulacion encadena abordo.[5]
- 1846
- 13 di september – E golet Amelia ta keda pega na tera na haltura di Klein Curaçao. Riba peticion di M. de Jongh na Gezaghebber R.H. Esser ta despacha e golet De Vos. M. De Jongh ta abordo di De Vos, su yerno Antoine Bruon Langlois riba Amelia. Casi anochi, De Vos ta yega Klein Curaçao. Despues di dos dia sin come of bebe, e pasaheronan ta wordo duna di come y hiba abordo. Un intento ta wordo haci pa salba Amelia, pero esaki no ta exitoso debi na lama bruto.[6]
- 1848
- 3 di maart – E fregata Frances chikito La Boussole ta sink cerca di Klein Curaçao. Tur esnan na bordo ta sobrebibi.[6]
- 1877
- 23 di september – Durante un tormenta severo riba Aruba, Corsou, y Boneiro, 69 hende ta perde nan bida, mayoria riba lama.[7][8]
- 1886
- 27 di augustus – E barco di bela Aleman Nero' ta sink na costa nort di Aruba.
- 1892
- 7 di october – Cerca di Boneiro, e barco comercial Anita ta sink; barco y henter tripulacion no ta sobrebibi e suceso.
- 1899
- 12 di augustus – Cincuenta cas ta wordo destrui durante un horcan riba Sint Eustatius.[9]
Siglo 20
[editá | editá fuente]1901-1950
[editá | editá fuente]- 1910
- 7 di juli – E barco Hulandes Gouverneur van Heerdt ta sink na costa di Corsou. Nuebe persona ta muri, entre otro Arend Evert van den Brandhof, Gezaghebber di Boneiro.[10]
- 1928
- 7 di april – E tankero Chepita ta explota den un dok di Schottegat banda di Otrobanda. Shete hende ta perde nan bida.[11]
- 1930
- 6 di september – Explosion den un instalacion di zeta cerca di Willemstad. Esaki ta resulta den 12 persona morto y 20 herida.[12]
- 1939
- 12 di mei – Den un accidente di trafico pisa riba Corsou, dos truck ta dal den otro na haltura di San Willibrordo. Cinco persona ta wordo mata.[14]
- 1942
- 16 di februari – E barco di vapor Britanico Oranjestad ta sink cerca di Aruba. Diescinco hende ta hoga, nuebe ta wordo rescata.[15]
- 20 di april – Un welga entre obreronan Chines riba Corsou ta wordo suprimi violentamente. Diesdos hende ta wordo mata.
- 26 di april – E barco Mericano di bauxiet Alcoa Partner ta wordo torpedea pa e submarino Aleman U-66 y ta sink na costa di Boneiro. Dies hende ta wordo mata.
- 12 di november – E barco di guera Mericano USS Erie ta wordo asota pa un torpedo di un submarino Aleman, U-163, na costa cerca di Piscadera. Shete miembro di tripulacion ta muri y otro diesun ta resulta herida debi na e explosion y candela.
- 1943
- 27 di juli – E barco SS Rosalia, riba ruta di Lagunillas pa Corsou, ta wordo torpedea dos biaha pa e submarino Aleman U-615 na Bullenbaai, 10 mia sur di Willemstad. 23 hende ta muri.
- 1944
- 18 di september – E tankero Belgo Ampetco ta sink entre costa di Aruba y Venezuela. Solamente diescinco di e 48 persona abordo ta sobrebibí e desaster aki.[16]
- 1947
- 15 di december – E tankero Argentino Los Posos i e tankero Venezolano Tucu Pita ta dal den otro banda di Caracasbaai. 16 morto y 10 mas dos dia despues.
1960-2000
- 1960
- 1 di september – Horcan Donna riba Sint Maarten. Shete hende ta muri.
- 1967
- 6 di november – Koningin Julianabrug na Willemstad (Corsou) ta basha abou. Diesseis hende ta perde nan bida. E causa di e derumbe nunca no a wordo determina.
- 1969
- 30 di mei 1969 - Trinta di Mei, e sentro di siudat di Willemstad ta wordo destrui despues di un lantamento bou di trahadonan di Shell cu ta sali for di man. Hopi edificio bieu riba Plasa Brion ta bay perdi den e candela.
- 1972
- 21 di december – Un avion De Havilland di Air Guadeloupe ta cay banda di Sint Maarten. Tur diestres ocupante ta wordo mata.[17]
- 1977
- 24 di december – E avion Piper PA-31-350 Navajo di Valley Air Service ta cay banda di Willemstad. Tur dies ocupante ta muri.
- 1995
- 3 di september – Horcan Luis riba Sint Maarten. Nuebe hende ta muri. Luis a trece 170 mm di awaseru aki y a destruí 60% di tur cas, resultando den daño di US$1.8 biyon.
- 1999
- 18 di november – Horcan Lenny ta yega Sint Maarten. E horcan ta permanece riba e isla pa dos dia y ta causa destruccion enorme. 366 mm di awasero ta cay. Nuebe hende ta muri, tres riba e isla y seis na costa.[18]
Siglo 21
[editá | editá fuente]2001-presente
[editá | editá fuente]- 2007
- 20 di september – Cinco persona ta muri den un explosion y candela riba e barco di rescate Seamec II den dok di CDM na Willemstad.[19]
- 2012
- 15 di december – Calamidad cu vuurwerk na Corsou. Daño extenso y cuater morto.[20]
- 2017
- 6 di september – Sint Maarten ta wordo asota pa horcan Irma. E ta un horcan di categoria 5 y ta causa daño severo riba e isla, resultando den multiple morto y herido.[21][22][23]
Calamidad pafo cu gran impacto riba Caribe Hulandes
[editá | editá fuente]- 1970
- 2 di mei – ALM vuelo 980 for di New York pa Sint Maarten ta haci un aterisahe forsoso riba awa cerca di Sint Croix. Di e 63 persona abordo, 23 ta muri y 37 ta keda herida.[24]
- 1973
- 27 di augustus – Un accidente di avion banda di Bogota na Colombia ta resulta den 43 morto, inkluyendo dies Antiano.[25]
±†
- 1996
- 13 di maart – Un avion Cessna 402 di Avia Air Aruba ta accidenta na haltura di Punto Fijo na Venezuela. Ocho persona ta perde na bida.[26]
]