Jump to content

Calco

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
(Bo a yega aki pa via página Lobatus gigas)
 E articulo aki ta uza ortografia di Papiamento. Lo aprecia si por mantene e articulo aki na estilo di Papiamento.
Lobatus gigas
Status di IUCN: Vulnerabel
Calco
Clasificacion taxonomico
Dominio:
Troncon:
Clase:
Subclase:
Caenogastropodo
Orden:
Littorinimorpha
Strombidae
Lobatus
Especie
L. gigas
(Linnaeus, 1758)
Sinonimo
  • Strombus gigas (Duclos, 1833)
  • Aliger gigas Duclos, 1833 · acepta, representacion alternativo
Distribucion
Mapa di distribucion
Imagen riba Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Lobatus gigas riba Wikispecies Wikispecies
Lobatus gigas riba 
N
=
 DCSR
WoRMS
[Edita Wikidata] · [Manual]

Calco (Lobatus gigas) ta un especie di soldachi marino di e famia Strombidae.[1] E especie a ser describi bou di e nomber Strombus gigas na 1758 pa Carl Linnaeus, un naturista Sueco. E calco ta un di e molusconan mas grandi na Nort America, Centro America y Caribe.

E nomber specifico di e especie ta bini di e palabra Griego antiguo gigas (γίγας), cu ta nifica “gigante”, referiendo na e tamaño grandi di e molusco compara cu casi tur otro gastropodo.[2]

E especie tambe ta conoci bou di e nomber roze vleugelhoorn (Hulandes) y queen conch (Ingles). Na Corsou y Boneiro ta referi na e especie como karkó. Na islanan Sint Maarten, Sint Eustatius y Saba e ta localmente conoci como conch of rose conch.[3]

Descripcion

[editá | editá fuente]

E especie tin un cocolishi duradero y por crece te 35 cm di largura. E curpa ta forma den un spiral hopi desaroya, cu spina riba su "schouder" y un lip externo grandi, extendi manera un hala. E cocolishi tin colornan impresionantemente bunita: ros, geel of oraño fuerte den e area di apertura.[4]

E embra ta pone di 180.000 pa 460.000 webo. Tin biaha animal chikito ta biba bou di e mantel pa proteccion y solamente masha raro ta haya un perla paden di e mantel di e molusco.

Distribucion y habitat

[editá | editá fuente]

L. gigas ta un herbivoro cu ta biba den awa di poco profundidad y cayente riba tera di santo y veldnan di yerba di lama. E ta nativo na tur e seis isla di Caribe Hulandes.[3] E especie ta birando mas y mas scars na e costa zuid di Merca, Caribe y e costa nort di Sur America.

Pueblonan indigena di region Caribe tabata uza e puntanan di e cocolishi pa traha cuchu, hacha y otro hermentnan di tur dia. Tambe tabata uza e cocolishi di como instrumento musical di biento.[5][6] Den Caribe Hulandes, e carni di e especie aki tabata wordo consumi ampliamente, entre otro, como sustituto pa carni caro.

E carni di calco ta conoci na Santo Domingo como lambí; na Venezuela como guarura, y na Puerto Rico como carrucho. E ta wordo consumi crudo, herbe, marina, corta of mula, den un variedat grandi di plato, manera salada, sopi, stoba etc.[7][8] Su cocolishi bunita ta wordo bendi na turista como decoracion, y esaki a conduci na sobrepiscamento cu ta menasa su sobrevivencia. Calco ta forma parti di e cushina di islanan ABC, entro otro, den platonan manera stoba di calco cu ta come cu funchi of aros.

Bista di e lomba di un carco adulto
Sero di calco na Boneiro, di cua e carni a wordo consumi (1930).
Piscado na Lac, Boneiro ta saca e carni for di e casca.
Salada di calco

E calco ta sostene un parti importante di e pesca den Caribe. E especie no ta menasa cu extincion segun e lista di IUCN; e ta wordo clasifica bou di anexo II di e Convenshon riba Comercio Internacional di Especienan den peliger di Extincion di Fauna y Flora Salvahe (CITES). Esaki ta nifica cu e por bira menasa si no ta controla di cerca su traficacion comercial.

Mira tambe

[editá | editá fuente]