Salta pa kontenido

Orkan Omar

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Omar a surgi nort di Kòrsou
Omar tabata hala energia fo'i awa di laman i kuminsa sirkulá.
Omar ta 300 km nort di Boneiru bai den direkshon nortost.

Orkan Omar tabata e di diessinku tormenta tropikal, e di shete orkan, i e di kuater orkan grandi di e temporada di orkan atlántiko di 2008.[1] [2] Esaki ta e promé biaha ku e nòmber Omar a wòrdu usá pa un siklon tropikal den Oséano Atlántiko.[3]

Omar a kousa daño moderá riba diferente isla den Karibe. E daño total a suma na por lo ménos 80 mion di dòler di 2008, i un morto tabata relashoná ku e tormenta.

Desaroyo

[editá | editá fuente]

Omar a surgi komo un depreshon tropikal ku hopi yobida i tempestat, mas o menos 195 km pa nort di Kòrsou. E depreshon a forma den un área kaminda e bientunan den e atmosfer tabata relativamente suak i e sirkulashon di bientu for di nortost a debilitá. Despues, e depreshon a intensifiká i a bira un tormenta tropikal, ku a risibí e nòmber Omar, i a move den direkshon sùitwèst.

Dia 14 di òktober, Omar a kambia su direkshon i a move pa sùitost. Poko despues, mas o ménos 150 km pa nort di Boneiru, e orkan a bira pa nort-nortost. Omar a pasa den e serkania di Puerto Rico, Sint Croix i Sint Maarten, i despues a sigui den direkshon nortost. Eventualmente, e orkan a debilitá despues ku e a pasa riba awa ku temperatura di ménos di 20 °C, loke a kita su fuente di energia.[4]

Miéntras Omar tabata move lentamente riba e parti sùit-sentral di Karibe, el a trese kondishonnan di tormenta tropikal prolongá na Islanan ABC. Bientunan sostené ku velosidat serka di forsa di tormenta a afektá e islanan, ounke ráfaganan mas fuerte, te na 93 km/ora, a wòrdu registrá na Boneiru. Den un periodo di 24 ora, a registrá un kantidat máksimo di 100 mm di áwaseru na Aruba, miéntras ku 43 i 38 mm di áwaseru a kai na Kòrsou i Boneiru, respektivamente.

Daño di orkan Omar na Aruba.

E bientunan fuerte a daña daknan riba tur tres isla, miéntras ku laman brutu a kousa eroshon di playa i daño konsiderabel na fasilidatnan kant'i kosta. A wòrdu reportá tambe daño relashoná ku áwaseru, inkluso inundashon na diferente parti di Aruba.[4]

Den e Islanan SSS (Saba, Sint Eustatius, i Sint Maarten) Omar a trese bientunan fuerte ku ráfaga te ku 122 km/ora, i olanan altu. Esakinan a kousa daño konsiderabel i inundashon na kosta. Na Sint Maarten, e áwaseru relashoná ku e tormenta a suma na 140 mm.[5] E daño na Sint Maarten tabata prinsipalmente limitá na eroshon di playa i interupshonnan di koriente.[6]