Par di base
Un par di base (deriva for di e termino ingles: base pair, bp) ta e unidat fundamental di nukleine zür di dòbel kadena, ku ta konsistí di dos base nitrógeno konektá na otro pa medio di brùgnan hidrógeno. E parnan di base aki ta forma e blokinan struktural básiko di DNA su dòbel héliks i ta kontribuí na e plegamentu tridimenshonal di ambos e molèkülnan di DNA i RNA. Brùgnan hidrógeno ta kousa patronchinan spesífiko, e Watson-Crick par, esakinan ta inkluí e par di guanine ku sitosine (G•C) i adenine ku timine (A•T) den DNA òf ku urasil (A•U) den RNA.
E naturalesa komplementario pa ku e par di basenan ta sigurá ku kada kadena di DNA ta karga un kopia redundante di e informashon genétiko. E redundansia aki, huntu ku e struktura uniforme di e dòbel héliks, ta hasi DNA idealmente adekuá pa almasenamentu di informashon pa largu plaso. Ademas, par di basenan ta permití prosesonan selular krítiko, manera durante replikashon di DNA, e enzím DNA polimerase ta usa e sekuensia di un kadena komo malchi pa sintetisá su komplemento, miéntras ku RNA polimerase ta usa e par di basenan pa transkribí DNA den RNA.

Par di base intramolekular tambe por forma den un kadena singular di nukleine zür. Esaki ta sosodé hopi bia den molekülnan di RNA. Por ehèmpel, den RNA-transportadó (tRNA), parnan di base normal (manera A•U i G•C) ta krea sekshonnan kòrtiku di dos kadena. Otro parnan ménos komun (manera G•U òf A•A) ta yuda e RNA dobla den formanan tridimenshonal espasial ku ta importante pa su funshon. Par di base entre tRNA i RNA-mensahero (mRNA) ta nesesario pa produkshon di proteina. E ta yuda e sèl lesa e kódigo di mRNA i konstruí e kadena di amino zürnan korekto pa sintetisá proteina, usando e kódigo genétiko komo guia.
Komo ku DNA tin dos kadena, e tamaño di un genom ta wòrdu midi generalmente den par di base. Un par di base ta korespondé na un nukleotido riba kada kadena. Por ehèmpel, e genom humano (ku 23 kromosom di un mayor) tin alrededor di 3,2 bion par di base. E ta kontené mas o ménos 20.000 pa 25.000 gen ku ta duna instrukshon pa sintetisá proteina. Den biologia molekular, sientífikonan ta usa e término kilobase (kb) pa 1.000 par di base.
E kantidat total pa ku par di base di DNA na Tera ta kalkulá na mas o ménos , ku un masa kombiná di mas o ménos 50 bion ton. Den komparashon, e masa kalkulá di henter e biosfera ta alrededor di 4 trion ton di karbon.
Referensia
|