Parada di flambeu (Aruba)
Parada di flambeu, tambe conoci como fakkel (Hulandes: fakkeloptocht), ta un evento carnavalesco tradicional na Aruba, cu usualmente ta tuma luga den e prome siman di januari y ta habri oficialmente e temporada di Carnaval. E parada ta wordo tene anochi na Oranjestad, caminda participante ta cana y baila acompaña pa musica, cu algun luz y anteriormente cu flambeu.
Origen
[editá | editá fuente]Marchanan cu flambeu tabata comun den añanan 1940–1950, tanto na Aruba como na Boneiro y Corsou. Nan tabata wordo organisa pa celebracionnan oficial manera Aña La Reina y Statuutdag, fiesta religioso[1], bishita di miembro di Cas Real Hulandes, y eventonan militar of di polis. Mas despues, gruponan di verkennerij y padvinderij a adopta e tradicion den diferente bario.
Den e periodo cu wandelmars tabata popular na Aruba, gruponan di amigo y organisacionnan social tabata haci paseo anochi cu flambeu improvisá, traha di palo seco, paña y tiki di kerosin.[2] Na Corsou, e marcha cu flambeu a wordo uza tambe como forma di protesta social.[3]
Historia
[editá | editá fuente]Cu Stichting Aruba Carnival (SAC), funda na 1966, Aruba Tivoli Club a organisa na 1967 e prome parada di flambeu den ambiente di carnaval. E parada, cu fakkelnan fia for di Marinierskazerne y acompaña pa steelband, a sali for di Adriaan Lacle Boulevard y a caba na Tivoli Club den Wilhelminastraat.[4] Esaki a marca e inicio di e asina yama voorfeest di carnaval.[2]
Durante añanan 1970–1990, e parada di fakkel a crece den popularidad y participacion. Na 1990, por ehempel, un parada disfrasa a pasa den cayanan den centro di Oranjestad y a termina cu e coronacion di Miss Tivoli.[5] Inicialmente reserva pa miembronan di Tivoli Club, e parada di flambeu despues a habri pa publico general.
Na 2009, e coordinacion di e evento a pasa for di Tivoli Club pa SAC, y posteriormente pa Stichting Maneho Aruba su Carnaval (SMAC), cu awendia ta e organisador oficial.[2]
Desaroyo
[editá | editá fuente]Cu e añanan, e ruta di e parada a cambia varios biaha, conforme e crecemento di Oranjestad y di e cantidad di participante. Rutanan a inclui, entre otro, Wilhelminastraat, L.G. Smith Boulevard, Vondellaan, y finalmente Avenida Milio Croes. Awendia e ruta di e parada ta cuminsa na Aruba Entertainment Center pa bay Vondellaan y caba na Rotonde di Turbo. Segun cu e organisacion madura, e parada a bira mas grande y mas comercialisa.
Mientras cu flambeunan tabata central na e origen di e fakkeloptocht, awe nan casi no ta wordo uza mas. E disfraz a cambia pa T-shirt tur decora, cu algun luz riba dje. Antes e acompañamento musical tabata steelband, brassband y sound system; awe esakinan ta reemplasa pa bandanan grandi.[4]
Participacion
[editá | editá fuente]Parada di flambeu ta un di e paradanan mas popular di carnaval di Aruba, tanto bou di hoben como adulto. E cantidad di participante ta varia segun e clima general di carnaval, pero den e ultimo dies añanan (excluyendo añanan di pandemia COVID-19) e participacion nunca a baha bou di 6.000 hende. E record a wordo alcansa na 2015, cu aproximadamente 15.000 participante.[2] Gruponan manera Touch of Brazil (TOB), Champagne Carnival Group y Los Laga Bay tabata consistentemente entre esunnan mas grandi, cu un base di participantenan fiho cu ta yena e parada cada aña.[2]
Importancia cultural
[editá | editá fuente]Parada di flambeu ta ocupa un luga importante den historia di carnaval Arubano. Loke a cuminsa como un marcha simple cu flambeu a desaroya bira un evento masivo cu funcion social, cultural y economico, y ta sirbi como punto di salida simbolico pa e temporada di carnaval. Aruba Tivoli Club mes no ta existi mas, pero e legado di e parada a keda.
Fuente, nota i/òf referensia
|