Parke Palu di Mangel
| Parke Palu di Mangel | ||
|---|---|---|
Kategoria di IUCN II (Parke Nashonal) | ||
![]() | ||
| Geografia | ||
| Pais | ||
| Koordinato | 12°6′27.0″N 68°56′36.6″W / 12.107500°N 68.943500°W | |
| Lugá den serkania | Curaçao Mega Pier, sentro urbano di Otrobanda | |
| Informashon básiko | ||
| Área | zona di Rifwater na Otrobanda, Willemstad | |
| Fundashon | 2022 | |
| Maneho | Fundashon CARMABI | |
| Wèpsait ofisial | ||
| [Editá Wikidata] · [Manual] | ||
Parke Palu di Mangel (tambe konosí komo Curaçao Rif Mangrove Park) ta un parke nashonal di naturalesa den Otrobanda, Willemstad, Kòrsou. E parke a habri ofisialmente pa públiko dia 1 di yüli 2022.[1]
Historia
[editá | editá fuente]E mondi di mangel ku awendia ta forma e Parke di Mangel di Curaçao Rif ta un restu di Rifwater, un área di lagun originalmente muchu mas grandi ku tabata frontera ku e distrito históriko di siudat di Otrobanda. Te ku añanan 1950, e área di e parke di mangel aktual tabata konsistí di awa habrí. Durante siglo binti, partinan grandi di Rifwater a wòrdu yená pa ekspanshon urbano. Komo resultado, e lagunnan di e área di Rif a pèrdè nan konekshon habrí ku laman. E lodo riku na nutriente depositá den e área for di Otrobanda a forma un kriadero adekuá pa desaroyo di mangelnan. Debí na sirkulashon limitá di awa i deskarga deskontrolá di awa sushi, nutrientenan a akumulá den e área. Den transkurso di añanan, un mondi denso di mangel konsekuentemente a desaroyá na e lugá aki.[2][3]
Na fin di añanan 1980, e promé rekomendashonnan sientífiko a aparesé pa sanea e área di Rif, ku tabata hopi kontaminá pa derame urbano, i pa restorá esaki ekológikamente dor di rekonekt’é na laman. Na 2001, a traha un plan pa restourashon ekológiko, basá riba investigashon realisá riba inisiativa di e grupo lokal di defensa di medio ambiente Amigunan di Tera den kolaborashon ku Universidat di Twente. Esaki a wòrdu sigui pa un plan nobo na 2006. Su implementashon a tarda, parsialmente pasobra e plan tabata enserá e mudansa di e stadion i pisina banda di dje, ku a topa ku resistensia. Na 2012 i 2016 a bolbe presentá plannan pa desaroyo di e área di Rif. E inisio di implementashon a wòrdu para na 2017 despues di un kambio di gobièrnu, pero despues a wòrdu reanudá. Na 2022, e Parke di Mangel di Curaçao Rif a wòrdu habrí finalmente pa públiko.[2][4][5]
Lokalisashon
[editá | editá fuente]E parke ta situá direktamente riba laman Karibe den serkania di Curaçao Mega Pier i e sentro urbano di Otrobanda, den e zona di Rifwater ku su laguna salu.[1] Histórikamente, e área tabata forma parti di e sistema di haf natural di e bahia di Santa Ana i tabata konosí pa su mondinan di mangel, ounke urbanisashon a kondusí na pèrdida signifikante di habitat. E kreashon di e parke ta parti di un esfuerso di restourashon pa reintrodusí mangelnan kòrá, pretu i blanku den e área.[6]
Ounke ainda bou desaroyo, Zakito ta un otro zona natural na kosta di Otrobanda[1], situá entre e área di Mundo Nobo i Piscaderabaai na laguna di Zakito.
Deskripshon
[editá | editá fuente]E parke ta kubri un superfisie di aproksimadamente diesdos hektar. E ta konsistí kasi kompletamente di mangel. Mangel tin un funshon ekológiko importante komo protekshon natural di kosta, almasenamentu di karbon, tereno di krio pa paranan, i kriadero pa piská, garnachi i otro organismonan marino. E parke ta kas di kuater espesie di mangel:
- mangel pretu (Avicennia germinans),
- mangel blanku (Laguncularia racemosa)
- mangel kòrá (Rhizophora mangle)
- romangel (Conocarpus erectus).
E área di mondi di wetland a wòrdu hasi aksesibel dor di konstrukshon di paseonan di palu, ku ta elevá riba e mondinan di mangel. A pone bòrchi di informashon edukativo den e parke, i a lanta puntonan pa opservashon di flora i fauna, inkluyendo un toren di opservashon. Ta ofresé tournan guiá, tantu na pia komo ku kayak.[7][8][2] Bishitantenan por mira vários espesie di piská, kangreu i otro bestia asosiá ku mangel. Mas ku binti espesie di para a wòrdu opservá den e parke.[7][8][9]
E parke ta sirbi tantu komo un espasio rekreativo komo un rekurso edukativo, ku e meta pa konsientisá ekosistemanan kostal i resiliensia di klima.
Maneho
[editá | editá fuente]Parke Palu di Mangel ta wòrdu manehá pa Fundashon CARMABI, un organisashon sin fin di lukro ku ta supervisá e operashonnan diario i e esfuersonan di konservashon.[6]
E maneho di e parke ta enfoká riba e konservashon di vegetashon di mangel, edukashon tokante e funshonnan ekológiko di mangel, i e importansia di konservashon di naturalesa.[7][10]
Ta konsiderá e mangelnan kritikamente den peliger di ekstinshon na Kòrsou. Aunke e balor ekológiko di mangel ta wòrdu rekonosé denter di maneho di gobièrnu, mangel no tin status di protekshon legal formal ainda.[10][11][12]
Mira tambe
[editá | editá fuente]Link eksterno
[editá | editá fuente]Fuente, nota i/òf referensia
|
