Prestatario
| Supkategoria di | persona hurídiko, persona hurídiko |
|---|---|
| Faseta di | law of obligations (Germany) |
| Female form of label | débitrice, должница, skolininkė |
| Male form of label | skolininkas |
| Lo kontrario di | creditor, lender |
Un prestatario (hulandes: geldnemer ingles: borrower) ta un persona hurídiko, persona natural òf gobièrnu ku a fia plaka di un otro persona hurídiko, persona natural òf gobièrnu (di otro pais). E persona ku a pone e plaka disponibel ta wòrdu yamá prestamista.
E relashon entre prestatario i prestamista normalmente ta regulá den un kontrato di préstamo, den kua e prestamista ta stipulá kondishonnan spesífiko manera e kuota di interes, e periodo di paga bèk, i otro términonan finansiero.
Si e prestatario no por kumpli ku su obligashonnan, e prestamista tin derechi pa uza diferente hèrmènt legal pa trata di rekobrá e suma prestá. Un di e hèrmèntnan legal disponibel ta pidi fayesementu (bankrut) pa e prestatario, si e kaso ta referí na un persona natural òf un entidad hurídiko.
Den kaso di préstamo entre gobièrnu i gobièrnu (soberano), por ehèmpel entre dos país, e situashon ta un otro. Paisnan no por bai fayit den mesun forma manera individuo òf empresanan, pesei e proseso pa rekuperá e suma por tuma hopi tempu i ta implika negosiashonnan diplomatiko òf un akuerdo internashonal.
Tipo di préstamo
[editá | editá fuente]E prestatario por fia plaka den diferente forma, depende di e tipo di institushon finansiero òf akuerdo:
- Préstamo personal: pa konsumidó individual, sin kolateral.
- Hipoteka: pa kompradó di kas ku e kas mes ta sirbi komo kolateral.
- Préstamo di estudio: pa estudiante na institushonnan edukativo.
- Préstamo komersiál: pa empresa òf negoshinan pa invertí den nan operashon òf ekspanshon.
- Bononan soberano: ora un pais fia plaka riba merkado internashonal, normalmente pa finansia proyekto públiko òf salda dèfisit.
Riesgo entorno préstamo
[editá | editá fuente]E prestamista ta eksponé na sierto nivel di riesgo, inklusivo:
- Riesgo di paga bèk: e posibilidat ku e prestatario no ta paga bèk.
- Riesgo di interes: si e tasa di interes di merkado kambia desfavorabelmente.
- Riesgo soberano: si un pais prestatario no por òf no kier kumpli ku su obligashonnan.
- Riesgo legal: si lei lokal òf internashonal no ta ofrecé sufisiente protekshon legal.
Pa mitigá e riesgo, e prestamista por eksigi kolateral, stipulá interes mas altu, òf hasi uso di seguro finansiero.
Supervishon i regulashon
[editá | editá fuente]Varios organisacion ta regulá i vigilá operashonnan di préstamo, pa protehá tantu e prestatario komo e prestamista:
- Institushonnan di krédito lokal: suheto na regulashon pa transparensia i praktikanan honesto.
- Banco Sentral (pa Aruba: BCA; pa Kòrsou i Sint Maarten: CBCS): regula institushonnan finansiero lokal.
- Instansia internashonal manera FMI (Fondo Monetario Internashonal) i Banco Mundial: vigila préstamo entre gobièrnu i ofresé asistenia tékniko.