Promé Repúblika spañó
| Promé Repúblika spañó | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| |||||
| Mapa | |||||
| Informashon básiko | |||||
| Kapital | Madrid | ||||
| Historia | |||||
| - Funda | 11 di febrüari 1873 | ||||
| - Disolushon | 29 di desèmber 1874 | ||||
| Imágennan riba | |||||
| [Editá Wikidata] · [Manual] | |||||
E Promé Repúblika spañó tabata un periodo polítiko kòrtiku na Spaña ku a dura for di dia 11 di febrüari 1873 te ku dia 29 di desèmber 1874.
E repúblika a kuminsá despues ku rei Amadeo I a abdiká e trono pasobra el a haña e pais imposibel pa goberná. Komo kontesta, e parlamento spañó a deklará un repúblika, aunke hopi miembro tabata en realidat monarkista ku simplemente no a mira ningun otro opshon.
E repúblika tabata karakterisá pa instabilidat ekstremo i a pasa dor di sinku diferente presidente den ménos ku dos aña; esta, Estanislao Figueras, Francisco Pi i Margall, Nicolás Salmerón, Emilio Castelar, i Francisco Serrano. E gobièrnu tabata profundamente dividí entre "federalista"; ku tabata ke duna mas poder na diferente region di Spaña, i "unitario"; ku tabata ke un gobièrnu sentral fuerte na Madrid. E desakuerdonan interno aki a hasi'é masha difísil pa pasa lei òf mantené òrdu.
Durante su eksistensia kòrtiku, e repúblika a enfrentá ku tres konflikto armá na mesun momentu. E Terser Guera Karista tabata un guera sivil den nort bringá kontra partidarionan di un liña real rival. Na Kuba, Guera di Dies Aña tabata un lucha pa independensia for di gobernashon kolonial spaño. Finalmente, Rebelion kantonal a brota ora vários stat i region a deklará nan mes estadonan chikitu independiente, òf "kanton", pasobra nan tabata frustrá ku e ritmo pokopoko di reformanan federal.
Apesar di e kaos, e repúblika a purba vários reforma progresivo, manera kaba ku servisio militar obligatorio, regulá trabou di mucha i aboli sklabitut na Puerto Riko. Sinembargo, e violensia konstante i blokeo polítiko eventualmente a pone ku militar a intervení. Na yanüari 1874, General Manuel Pavía a dirigí un golpi di estado ku a disolvé parlamento, i pa desèmber 1874, un otro lantamentu militar a restorá monarkia bou di rei Alfonso XII, ku a pone fin na eksperimento republikano.
Referensia
|