Salta pa kontenido

Reinado di Fernando VII di Spaña

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Reinado di Fernando VII di Spaña
historical period, historical country, dynasty
Fecha di fundashon òf kreashon1814 Editá
Faseta diSpanish Empire Editá
HimnoMarcha Real Editá
KontinenteOropa Editá
PaisSpaña Editá
Kabes di gobièrnuFerdinand VII of Spain Editá
Presedí paSpain under Joseph Bonaparte Editá
Siguí paKingdom of Spain (1820-1823) Editá
Fecha di disolushon òf likidashon1833 Editá
E teritorionan di Monarkia Hispano den e Kortenan di Cadiz.

E reinado di Fernando VII (1808–1833) ta konsiderá un di e periodonan mas turbulento den historia kontemporáneo di Spaña. E periodo aki tabata dominá pa un konflikto profundo i duradero entre apsolutismo i liberalismo. Durante su gobernashon, ku a dura kasi un kuart di siglo, Spaña a pasa pa un krísis estatal serio, inkluyendo e invashon napoleóniko, e pèrdida di gran parti di su imperio kolonial den Amérika, i un instabilidat polítiko i ekonmiko persistente.

E asenshon na trono i koutiverio na Fransia

[editá | editá fuente]

Fernando VII a subi na trono na mart 1808 despues di e Motin di Aranjuez, ku a obligá su tata, Carlos IV, pa abdiká. Sinembargo, su promé reinado tabata di korto durashon. Napoleon Bonaparte a invit’é pa Bayona, kaminda el a wordo forsá pa renunsiá su korona. Posteriormente, Napoleon a nombra su ruman José Bonaparte komo rei di Spaña.

Durante esaki, Fernando a keda será den Château de Valençay na Fransia. Miéntrastanto, e pueblo spañó a lanta kontra e okupashon franses den e Guera di Independensia, semper konsiderando Fernando komo nan úniko monarka legítimo, apesar di su ousensia.

E periodo apsolutista (1814–1820)

[editá | editá fuente]

Despues di e derota di e trupanan franses i e firma di e Tratado di Valençay, Fernando VII a regresá na Spaña na 1814. Hopi sektor liberal tabata spera ku el lo respetá e Konstitushon di 1812, pero e rei, sostené pa grupo konservativo, a desidí pa abolí esaki i restourá e apsolutismo.

E desishon aki a resultá den un periodo di represhon fuerte kontra liberalnan i un intento di restablesé e sistema di e antiguo régimen. Na mes momento, e pais tabata sufri di un krísis ekonómiko profundo, agravá pa gastunan di guera i rebelionnan den Amérika.

E Trienio Liberal (1820-1823)

[editá | editá fuente]

E falta di solushon pa e problemanan di e pais a kondusí na e rebelion liderá pa General Rafael del Riego na 1820. Como resultado, Fernando VII a wòrdu forsá pa restablesé e Konstitushon di Cádiz.

Esaki a marka e kuminsamentu di e Trienio Liberal, un periodo di reformanan polítiko. Sinembargo, e etapa aki tabata karakterisá pa tenshon konstante: e rei a obstakulisá hopi di e reformanan, i tabatin divisionnan interno entre liberalnan moderá i radikal. E instabilidat a fasilitá e intervenshon di potensianan oropeo pa restourá e apsolutismo.

E Dekada Ominoso i e krisis di suseshon (1823-1833)

[editá | editá fuente]

Na 1823, ku e intervenshon di un ehérsito franses konosí komo e “Shen Mil Yunan di San Luis,” apsolutismo a wòrdu restaurá definitivamente. E último dies añanan di e reinado tabata marká pa represhon sistemátiko di liberalnan.

Sinembargo, na e último fase di su bida, Fernando VII a mustra un postura mas pragmátiko, distansiando su mes for di e sektornan mas ekstremo di apsolutismo.

E reinado a terminá ku un krísis di suseshon importante. Mediante e promulgashon di e Sanshon Pragmátiko, el a permití su yiu muhé, Isabella, pa hereda e trono, eliminando e Lei Sálico. Esaki a ekskluí su ruman, e infante Carlos María Isidro, i a provoká un konflikto dinástiko ku posteriormente a resultá den e Gueranan Carlista.