Jump to content

Sambumbu

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.

Sambumbu ta un seri di bukinan folklóriko kompilá pa pader Paul Brenneker, den kua el a dokumentá kuento, kustumber, proverbio i otro elemento di tradishonnan oral di Islanan ABC. E seri original a wòrdu publiká den dies tomo entre 1969 i 1976. Na 2017 i 2024, e obra a wòrdu reeditá i organisá den kuater tomo temátiko.[1]

Sambumbu ta originalmente un meskla di klei blanku mesklá ku un tiki gordura di baka, usá pa kalki kasnan di lodo. E meskla ta greis i ta konosí tambe komo "kalki di pober".

Ademas, un plato modesto di maishi herebé, sin ningun ingrediente adishonal, tambe tabata wòrdu yamá sambumbu ("kuminda bashí") pa su papa greis. E término tabata wòrdu usá figurativamente pa trabou mal ehekutá òf konstrukshon mankaron.

Mas lat, sambumbu tambe a haña un otro nifikashon, esta un tutu nutritivo, konsistí di un meskla di bonchi, maishi, pampuna i pinda.[2]

E seri original di Sambumbu a keda publiká independientemente dor di Paul Brenneker i tabata kontené tradukshon hulandes di tradishon oral prinsipalmente for di residentenan di abla papiamentu di Islanan ABC. Brenneker tabata konsiderá su mes un amateur folklóriko. Na promé instante, e bukinan tabata solamente optenibel direktamente for di Brenneker pa tres heldu, pero despues nan tabata wòrdu bendí den librerianan lokal, manera VanDorp i Samen, i tambe den toko Zuikertuintje. Su meta tabata prinsipalmente pa dokumentá ekspreshonnan kultural sin interpretashon òf analisis sientifiko.

E bukinan tabata chikitu (9 x 14 cm) i tabata kubri vários tema manera músika, kantika, brua, idioma, kustumber, naturalesa i sklabitut. Algun tomo a inkluí potrètnan. Brenneker a alterná entre tomo ku teksto i potrèt. E enumerashon pa ku e páginanan a kontinua entre e tomonan, enfatisando nan naturalesa serial. Por ehèmpel, tomo uno ta kaba na página 304, miéntras ku tomo dies ta kaba na página 2611.

Na 2012, publikashon SWP na Amsterdam, pa medio di Caribpublishing, a haña pèrmit di Orden Dominikano pa republiká e obra. E edishon nobo ta agrupá e kontenido original temátiko den kuater tomo mas grandi (17 x 24 cm), sin indikashon numeral: Religie & Rituelen (berde), Taal & Teken (oraño), Zang & Muziek (kòrá), i Mensen & Manieren (blou). Mas o ménos setenta porshento di e teksto original ta inkluí. Tomo dos, kuater, i ocho ta falta den e edishon nobo. E bukinan di potrèt original no a wòrdu reeditá ainda.[1]

[editá | editá fuente]