Jump to content

Sistema di drèinage

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber

Den geomorfologia, sistema di drèinage, tambe konosí komo sistema di riu, ta patronchinan formá pa roi, riu, y lago den un kuenka. E sistema aki ta wòrdu kontrolá pa faktornan, manera topografia, tipo di baranka (duru òf sòft), i inklinashon di tera.

Drèinage konsertá i dissonante

[editá | editá fuente]

Un sistema di drèinage ta wòrdu deskribí komo konsertá ora su patronchi ta korelá na e struktura i relieve di e paisahe. Un sistema dissonante enkambio no ta korelá ku e geologia of topografia supyasente.

Klof Val du Fier kaminda riu Fier ta kore entre dos seru ta un ehempel di drèinage antesedente[1]

Drèinage dissonante por wòrdu dividí den:

  • Drèinage antesedente ta un riu ku ta mantené su kurso a pesar di alsamentu tektoniko i ta eroshoná ku un velosidat similar na e subida di tera.
  • Drèinage superimpreshoná ta un riu ku ta desaroyá riba kapa di piedra mas yòn ku despues ta eroshoná, dor di esei e riu ta kore riba strukturanan supyasente mas bieu.
  • Drèinage ante-posishoná ta un kombinashon di prosesonan antesedente i superimpreshoná.

Patronchi di drèinage

[editá | editá fuente]

Sistema di drèinage por wòrdu klasifiká den diferente patronchi basá riba e areglo pa ku koriente di awa. E patronchinan ta reflehá e geologia i topografia supyasente, i transishon entre patronchi por sosodè.

Dendritiko
Paralèl
Trali
Rektangular
Radial
Sirkular

Patronchi dendritiko

[editá | editá fuente]

Un patronchi di drèinage dendritiko ta e tipo mas komun. E ta konsisti di ramanan di riu di sèi (affluent, "sobrefluo") ku ta vlui huntu den un riu prinsipal. E patronchi aki ta suministra e riu prinsipal dor di konsertá ku topografia di e paisahe. Sistemanan dendritiko berdadero hopi bia ta forma den bayenan ku forma di "V". Esaki ta nifiká ku e piedra ta no-poroso.

Patronchi paralèl

[editá | editá fuente]

Un patronchi paralèl ta sosodé riba inklinashon alargá i uniforme, manera lagnan resistente di piedra sobresalí, ordinariamente kant'i fayonan natural of eroshon. E koriente di awa ta kore lihé i règt, ku masha poko riu di sèi i tur ta kore den mesun direkshon.

Patronchi di trali

[editá | editá fuente]

Riunan kortiko di sèi ta kore for di inklinashonnan skèrpi i ta desemboká perpendikular den e riu prinsipal. E patronchi aki ta origina den áreanan ku kapanan alterno di piedra duru i sòft. E patronchi di trali ta karakterístiko pa ku, por ehèmpel, serunan iploi na Appalachia den Nort Amérika.

Patronchi rektangular

[editá | editá fuente]

Drèinage rektangular ta sosodé kaminda piedra tin un resistensia uniforme kontra eroshon pero ta severamente isplet mas o ménos duars riba otro. Koriente di awa ta sigui e skùrnan aki, loke ta kondusí na trayekto règt i bògtnan skèrpi, kaminda riunan di sèi ta reuní den ángulo rektu. Un ehèmpel di patronchi rektangular por wòrdo hañá na riu Arun den Nepal.

Patronchi radial

[editá | editá fuente]

Den un patronchi radial e riunan ta radia afó for di un punto sentral elevá. Volkan komunmente tin karakteríkanan arketipo pa ku desaroyo di patronchi radial, manera un kupel. Na India, e serunan Amarkantak ta un ehèmpel arketipo.

Mira tambe e kategoria Sistema di drèinage di Wikimedia Commons pa mas dato mediatiko tokante di e tema aki.