Jump to content

Sublimashon

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Sublimashon
Eis seku ta sublimá pokopoko den aire.
Nikelosene kristalisá (bèrdè skur) sublimá i fresku depositá riba un dede friu.

Sublimashon ta un fase transitorio den kua un supstansia ta kambia direktamente for di fase sólido pa fase di gas sin pasa dor di fase líkido.

E temperatura na kua sublimashon ta sosodé rápidamente ta wòrdu yamá e punto di sublimashon (tin biaha referí na dje komo e punto di sublimashon krítiko). Ehèmpelnan konosí ta inkluí sublimacion di eis seku na temperatura di kamber i preshon atmosfériko, i sublimashon di yodo sólido ora kentá.

E proseso kontrali di sublimashon ta deposishon (konosí tambe komo desublimashon), unda un supstansia ta kambia direktamente di gas pa sólido sin pasa dor di fase líkido.

En prinsipio, tur sólido ta kapas di sublimashon, aunke mayoria ta hasi esaki na velosidat sumamente pokopoko ku ta difisil pa detektá bou di kondishon normal. Na preshon normal, mayoria komposishon i elementonan kímiko ta eksistí komo tres fase; sea sólido, líkido òf gas dependé di temperatura. Den kasonan asina, un supstansia normalmente ta transishoná di sólido pa gas via un fase líkido intermedio. E prehon referí na dje ta e preshon parsial di supstansia, en bes di preshon total (p.e., atmosfériko) di henter e sistema. Asina, kualke sólido por sublimá si su preshon di damp ta mas altu ku e preshon parsial di e mesun supstansia.

Pa algun supstansianan, manera karbon i arséniko, sublimashon for di fase sólido ta hopi mas alkansabel ku evaporashon for di fase líkido, e supstansianan aki ta difísil pa optené komo líkido. Esaki ta pasobra e preshon na nan punto tripel (e preshon mas abao na kua e fase líkido por sisti) ta hopi altu. Den otro palabra, ya ku e preshon rekerí pa sisti komo líkido ta hopi altu.

Sublimashon ta okurí ora un sólido ta apsorbé kalor, kua ta duna algun molekül sufisiente energia pa surpasá forsanan atraktivo ku ta tene den struktura sólido i ta skapa pa e damp fase. Dor cku e proseso ta rekerí energia adishonal, sublimashon ta un kambio di fase endotermiko.