Jump to content

Unidat astronómiko

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
unidat astronómiko
Kantidat físikolength Editá
NCI Thesaurus IDC71246 Editá
Lo kontrario diECEF Editá

E unidat atronómiko (abreviá UA òf ua) ta un distansia ku ta kasi igual na e distansia promedio entre Tera i Solo, mas o ménos 149,6 mion kilometer. Desde sèptèmber 2012, e unidat astronómiko a wòrdu definí komo eksaktamente 149 597 870 700 meter. E definishon aki ta basá riba midimentu for di 2009. Den astronomia, e UA ta wòrdu usá pa representa klaramente distansianan den e sistema solar y mas aleu, dor di relashona nan ku e órbita di Tera rònt di Solo.

Pa aplikashonnan ku ta rekerí presishon, manera den biahe espasial interplanetario, e deskripshon "distansia promedio di Tera-Solo" no ta sufisientemente presis. E órbita di Tera ta kambia gradualmente bou di influensia di e gravedat di otro planetanan. Komo resultado e distansia promedio di Tera-Solo ta mas o ménos 16 kilometer mas grandi ku un unidat atronómiko, i e distansia aki ta oumenta ku mas o ménos 15 centimeter pa aña. Ademas, e órbita di Tera no ta un sírkulo sino un elíptiko, loke ta nifiká ku e distansia entre Tera i Solo ta varia durante e aña.

Pa e motibunan aki, e unidat atronómiko den astronomia a wòrdu definí diferente di 1976 en adelante, prinsipalmente via Kepler su di tres lei. Esaki tabata basá riba un opheto imaginario ku un masa negligente chikitu ku ta move den un órbita sirkular rònt di Solo. E velosidat angualr di un órbita asina ta depende di e stral di órbita. Ora e velosidat angualr ta eksaktamente radial pa dia, pa definishon e órbita tin un stral di 1 UA. Na sèptèmber 2012, e definishon dinámiko aki a wòrdu bandoná i remplasá pa un distansia fiho i sin kambio.

Otro unidatnan komunmente usá pa distansianan grandi den astronomia ta e aña-lus i parsec.

Ehèmpel

[editá | editá fuente]
  • Pluto ta un promedio di 39,5 UA for di Solo.
  • Jupiter ta mas o ménos 5,2 UA for di Solo.
  • Luna ta mas o ménos 0,0027 UA for di Tera.

Kombershon

[editá | editá fuente]
  • 1 UA = 149 597 870 700 meter
  • 1 UA = 8,317 minüt-lus
  • 1 UA = 499 seconde-lus
  • 1 aña-lus = 63 241 UA
  • 1 parsec = 206 265 UA