Usuario:Caribiana/Sandbox/Bandabou
E articulo aki ta uza ortografia di Papiamento. Lo aprecia si por mantene e articulo aki na estilo di Papiamento.| Pariba di brug | ||
|---|---|---|
Region na  Aruba | ||
 | ||
Gobernador Fredis Refunjolbrug na Aruba, conectando pariba di brug cu pabou di brug. |
Pariba di brug ta un termino popular den Papiamento cu ta referi na e parti oost di e isla di Aruba. Den boca di pueblo, Aruba ta dividi simbolicamente den dos mitar: pariba di brug (oost di e brug) y pabou di brug (west di e brug).[1] E expresion no ta un division administrativo oficial, sino un clasificacion cultural y historico cu ta mustra con Arubianonan mes ta percibi y describi nan isla.
E division aki hopi biaha ta wordo compara cu un “cuento di dos ciudad”, den cual Oranjestad y San Nicolas ta representa dos centro cu desaroyo historico y economico distinto.[2]
Origen di e termino
[editá | editá fuente]E termino ta referi na e asina yama “brug di Balashi” cu ta pasa riba e entrada di Spaans Lagoen, un bahia chikito na costa sur di Aruba.[3]
E prome brug riba Spaans Lagoen a wordo construi entre 1929 y 1930 bou di encargo di gezaghebber Isaac Wagemaker.[4][5] E obra tabata esencial pa crea un conexion directo entre Oranjestad y San Nicolas, facilitando transporte di hende y mercancia durante e periodo di expansion industrial.
Aunque den idioma popular ta yama esaki un brug, tecnicamente e construccion ta mas bien un dam cu apertura pa paso di awa, y no un brug liber cu structura suspendi.[6][5] No obstante, simbolicamente e “brug” a bira un punto di referencia geografico y cultural di gran importancia.
Uzo geografico, economico y social
[editá | editá fuente]Den uzo popular:
- Pabou di brug ta referi na e parti west di e isla, unda e capital Oranjestad ta situa y unda industria di turismo a desaroya fuertemente.[7] E ta inclui districto y barionan manera Santa Cruz, Piedra Plat, Paradera, Tanki Leendert y Noord.[2]
- Pariba di brug ta referi na e parti oost, incluyendo Pos Chikito, Savaneta, Brazil y principalmente San Nicolas.[2] Den conversacion diario, hopi biaha ora hende bisa “pariba”, nan ta referi specificamente na San Nicolas.
Durante gran parti di siglo binti, e diferencia aki tabata no solamente geografico, sino tambe economico y social. San Nicolas a crece rapidamente den añanan 1920 despues di establecimento di e refineria di Lago Oil & Transport Company.[8] E ciudad a bira un centro industrial importante, atrayendo hopi migrante y creando un comunidad multicultural vibrante.
Ora e refineria a sera dia 31 di maart 1985,[9] e impacto economico riba San Nicolas tabata considerabel. Mientrastanto, e sector turistico na Oranjestad y na costa west, particularmente na Palm Beach, a sigui crece.
Asina, e frase pariba di brug no solamente ta indica un ubicacion geografico, pero tambe un identidad cultural, economico y historico diferente dentro di e isla.
Infrastructura moderno
[editá | editá fuente]Na 2017 a wordo inaugura e Gobernador Fredis Refunjolbrug como parti di un caminda di dobel via cu ta conecta entre Aeropuerto Internacional Reina Beatrix y Pos Chikito,[10] mehorando e acceso entre e dos regionnan. Apesar di e modernisacion, e expresion popular pariba di brug y pabou di brug a keda den uzo diario.
Uzo cultural
[editá | editá fuente]Te awe, e termino ta wordo uza den conversacion diario, den media y den discurso politico pa referi na diferencianan regional y di procedencia. E frase a bira parti integral di e identidad linguistico di Aruba.
Aunque e “brug” fisicamente no ta grandi ni impresionante, simbolicamente e ta representa tanto conexion como division.[1] E termino ta mustra con un obra infrastructural relativamente modesto por haya influencia profundo riba percepcion social y construccion di identidad den un comunidad chikito manera Aruba.
Fuente, nota i/òf referensia
|
In Aruba it is common practice for locals to map their island in halves. They would refer to these halves as pariba di brug [above the bridge] and pabou di brug [below the bridge]. Pariba is situated in the East and Pabou is situated in the West. The symbol of this divide and connection, depending on how one looks at it, is known as the Brug di Balashi [Balashi Bridge]. That is largely our frame of reference. The bridge is actually not large at all, but symbolically it carries a lot of significance. Aruba also has its tale of two cities, to use Charles Dickens’ book title.
- The area of pabou includes the barrios of Santa Cruz, Piedra Plat, Paradera, Tanki
Leendert, Noord and the capital Oranjestad amongst others and as well as the hotel area known to locals and tourists alike as the low-rise hotel and high rise hotel area or Palm Beach.
- Pariba consists of the barrios Pos Chiquito, Savaneta, Brazil, San Nicolas and others, but in
everyday talk, Arubans usually mean San Nicolas.[1]
Pariba di brug" is a Papiamento phrase meaning "above the bridge" or "east of the bridge" in Aruba. It refers to the area on the eastern/southeastern side of the Spanish Lagoon bridge, encompassing neighborhoods like Pos Chiquito, Savaneta, Cura Cabai, and San Nicolas. It is used to distinguish this side from "pabou di brug" (below the bridge). Location: Refers to the area east/southeast of the Spanish Lagoon bridge, toward San Nicolas. Context: It is one of two main geographic divisions used to describe locations on the island, with Pariba (above/east) and Pabou (below/west). Reference Point: The term originated with the construction of the bridge over the Spanish Lagoon in 1930, which connected the capital, Oranjestad ("Playa"), to the refinery town of San Nicolas. Significance: Historically, it highlights the area closer to the oil refinery, while "pabou di brug" generally refers to the, Oranjestad, airport, and hotel areas.
Pariba di brug ta un termino cu den boca di pueblo ta referi na e seccion mas oost di e isla di Aruba.
Den boca di pueblo Aruba ta dividi den dos mitar: ariba e brug i abou di e brug. E brùg ei ta un borchi apenas perceptibel den e autostrada ku ta sigui e kosta sur di e isla, kaminda e ruta ta pasa e Laguna Spaño, un bahia chikitu. Abou di e brùg ta Oranjestad i e industria di turismo ta floreciendo, ariba di e brùg ta San Nicolas ku su refineria di petroleo, e kompania na kua Aruba te recientemente a debí su rikesa kompleto.
E 'brug' mas conoci na Aruba ta konectá e dos kosta di Spaans Lagoen. E brug no solamente ta uni Aruba, e ta separa Aruba den un parti pabou di brug (west di e brug) y un parti pariba di brug (oost di e brug). E brùg a wòrdu konstruí entre 1929 i 1930. Raramente un obra civil tabata asina importante pa e infrastructura di e isla y e desaroyo di su economia y comunidad. E ta forma e link mas importante den e ruta di conexion direkto entre Oranjestad y San Nicolas. E por wordo yama un 'bridge' den e idioma popular, pero en realidad no ta un 'bridge'. E obra di arte ta trata di un di e damnan cu tin abertura. Welis tabata un brùg riba awa, pero pa falta di un construccion ku ta para riba su mes no tabata un brùg.
Na 2017 e inaugura un brug nobo, Gobernador Fredis Refunjolbrug, como parti di ruta 1, un caminda cu ta conecta Oranjestad y San Nicolas.
In de volksmond wordt Aruba in twee helften verdeeld: boven de brug en beneden de brug. Die brug is een nauwelijks waarneembare hobbel in de snelweg langs de zuidkust van het eiland, daar waar de route het Spaans Lagoen, een smalle baai, passeert. Beneden de brug ligt Oranjestad en bloeit de toeristenindustrie, boven de brug is San Nicolas met zijn olieraffinaderij, het bedrijf waaraan Aruba tot voor kort zijn hele rijkdom dankte. San Nicolas ontstond in de jaren twintig praktisch van de ene dag op de andere. Bij de poorten van de Lago groeide een vermaakcentrum voor zeelieden en oliearbeiders dat samen met de vaak provisorisch in elkaar gezette huizen daarachter de dichtbevolkte stad van het eiland vormt. Tegenwoordig, nadat de Lago op 31 maart van dit jaar het werk stillegde, maakt San Nicolas een desolate indruk. De wind veegt er door uitgestorven straten. De tientallen cafés, danstenten en bordelen met hun kleurige lichten zijn, als ze niet al zijn dichtgetimmerd, leeg en verlaten.[2]
De bekendste ‘brug’ op Aruba verbindt de beide oevers van het Spaans Lagoen. De brug verbindt niet alleen, hij scheidt ook Aruba in een deel pabau di brug (ten westen van de brug) en een deel pariba di brug (ten oosten van de brug). De brug werd in 1929-1930 aangelegd. Zelden was een civiel werk zo belangrijk voor de infrastructuur van het eiland en de verdere ontwikkeling van haar economie en gemeenschap. Het vormt de belangrijkste schakel in de toen ook tot stand gekomen rechtstreekse verbindingsweg tussen Oranjestad en San Nicolas. Het mag dan in de volksmond een brug genoemd worden, in feite is het dat niet. Als kunstwerk is er sprake van een dam met doorlaatopeningen. Welis-waar een overbrugging van het water, maar door afwezigheid van een vrijdragende constructie géén brug. [3]
Fuente, nota i/òf referensia
|