Usuario:Caribiana/Sandbox/Chogogo

 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.

Chogogo
Státus di IUCN: No menasá
Smithsonian National Zoological Park
Klasifikashon taksonomiko
Reino: Animalia Tronkon: Chordata Klase: Aves Órden: Phoenicopteriformes Famia: Phoenicopteridae (Flamingo's) Género: Phoenicopterus
Espesie
Phoenicopterus ruber (Linnaeus, 1758)

Chogogo (Phoenicopterus ruber) of flamingo (Aruba) (hulandes: Caribische flamingo of rode flamingo; ingles: American flamingo), ta un espesie di parha di e famia Phoenicopteridae. El a wordo describi na 1758 pa Carl Linnaeus.

Etimologia

De naam chogogo is een klanknabootsing. E nomber na Latin pa e flamingo ta 𝘗𝘩𝘰𝘦𝘯𝘪𝘤𝘰𝘱𝘵𝘦𝘳𝘶𝘴 y e di dos parti di e nomber na latin ta 𝘳𝘶𝘣𝘦𝘳, cu ta nifica e color cora.

Distribucion i habitat

Ta haya e espesie aki den Sur America, West Indies y tambe den areanan topical y subtropical di Noord Amerika.

E Flamingonan ta prefera di biba den saliña, lagun, area cubri cu lodo, area cu awa brak of den lagunnan pega cu costa of esunnan mas paden di un pais.

Descripcion

E espesie ta famia di e parhanan cu pia largo y di ecosistema semi-acuatico di awa salo. E ta reconocibel pa su plumashi ros of color mamaya, pia y nek largo. E especie ta midi entre 120 pa 145 centimeter di haltura. E macho ta pisa averahe 2.8 y e embra 2.2 kilo. Mayoria di e plumashi ta ros y ora e ta adulto e ta bira ros cla.,ref>[Flamingo, DNM Aruba</ref>

E parha ta bira adulto entre 3 pa 6 aña. Nan por biba 40 aña y ta un di e parhanan cu ta biba mas largo. E pianan largo y patanan cu ta conecta e dedenan ta yuda pa coba den e lodo pa asina cuminda bin ariba superficie. E flamingo su piek ta special pa filtra e cuminda di diferente tamaño for di e awa of lodo. Nan ta come insecto, bichi, larva, slak, pisca of cocolishi chikito, yerba, alga y cabaron. Nan ta haya nan nutrientenan for di micro-organismonan den e lodo. Si cuminda caba unda nan ta, nan ta bula bay otro parti pa come y bolbe.

Fuente, nota i/òf referensia

---

E American Flamingo ta un di e flamingonan di mas grandi. Tambe e ta conoci bou di e nomber Caribbean Flamingo y na Aruba nos ta yam’e 𝐅𝐥𝐚𝐦𝐢𝐧𝐠𝐨. E nomber na Latin pa e flamingo ta 𝘗𝘩𝘰𝘦𝘯𝘪𝘤𝘰𝘱𝘵𝘦𝘳𝘶𝘴 y e di dos parti di e nomber na latin ta 𝘳𝘶𝘣𝘦𝘳, cu ta nifica e color cora. E flamingo aki ta famia di e parhanan cu pia largo y di ecosistema semi-acuatico di awa salo. E ta reconoci pa su plumashi ros of color mamaya, pia y nek largo. Ta haya e sorto di parha aki den Sur America, West Indies y tambe den areanan topical y subtropical di Noord Amerika. E Flamingonan ta prefera di biba den saliña, lagun, area cubri cu lodo, area cu awa brak of den lagunnan pega cu costa of esunnan mas paden di un pais. Aunke ta bisa cu e flamingonan ta nativo di e parti tropical di Sur America, toch por haya nan den otro estadonan di Merca, pa via cu nan ta huy di horcan of mal tempo. Pero nan ta bolbe bek na nan luga di origen. Tin biaha uno por desorienta y desvia di e grupo di flamingo cu ta trek bay hunto. Flamingo por midi entre 120 pa 145 centimeter halto. E macho ta pisa averahe 2.8 y e embra 2.2 kilo. Mayoria di e plumashi ta ros y ora e ta adulto e ta bira ros cla. E prome cu e di dos rij di pluma, ora di bula por wak e, ta preto. E piek ta ros cu blanco cu un punta preto. Su pianan ta completamente ros. E yamada ta uno manera un grito di patonan. E pareha flamingo ta haci mayoria cos hunto; para, drumi y come hunto of den cercania di otro. Mayoria pareha flamingo ta monogamo pero tin excepcion di trio y cuartetonan. Tin hopi etica compleho di comportacion entre e variacion di relacion. E flamingo ta pone un solo webo blanco cu ta sinti manera krijt of calki. E ta pone e webo riba un sero chikito di lodo. E webo tin un incubacion entre 28 pa 32 dia. Tur dos parha, e embra y e macho ta yuda cu esaki. E parha ta bira adulto entre 3 pa 6 aña. Nan por biba 40 aña y ta un di e parhanan cu ta biba mas largo. E pianan largo y patanan cu ta conecta e dedenan ta yuda pa coba den e lodo pa asina cuminda bin ariba superficie. E flamingo su piek ta special pa filtra e cuminda di diferente tamaño for di e awa of lodo. Nan ta come insecto, bichi, larva, slak, pisca of cocolishi chikito, yerba, alga y cabaron. Nan ta haya nan nutrientenan for di micro-organismonan den e lodo. Si cuminda caba unda nan ta, nan ta bula bay otro parti pa come y bolbe. Menasa pa e flamingonan ta keda hende cu ta stroba e bestianan of duna nan cuminda inadecua. Mal tempo, subida di nivel di awa y inundacion ta limita e cantidad di cuminda pa flamingonan. Hopi luga ta uza flamingonan como simbolo pa mercadeo. #conocenosfauna #Flamingo #phoenicopterusruber

---

Chogogo (Phoenicopterus ruber) of flamingo (hulandes: Caribische flamingo of rode flamingo) (Phoenicopterus ruber ruber) chogogo is een opvallende, met geen andere soort te verwarren broedvogel van Bonaire, die op alle drie Benedenwindse Eilanden en vroeger ook wel op St. Maarten is waargenomen. De naam chogogo is een klanknabootsing. Volwassen vogels zijn oranjerood, met zwarte slagpennen, die vooral in de lucht opvallen. De banaanvormige snavel is van een filterapparaat voorzien. Hiermee worden voedseldeeltjes tot 0,5mm uit het water gezeefd met gesloten snavel, maar ze kunnen ook grotere voorwerpen tot ongeveer 10mm binnenlaten. De manieren waarop het voedsel wordt gezocht lopen uiteen: van lopend of zwemmend het oppervlaktewater ‘afschuimen’ op zoek naar pekelkreeftjes (Artemia), het ‘grondelen’ naar poppen van de zoutvlieg (Ephydra), het lopend grijpen van slakjes, zoutvliegpoppen of pekelkreefjes, het met de zwemvliezen opwoelen van zoutvlieglarven en slakjes uit het bodemslib, soms het reigerachtig jagen op kleine tandkarpertjes, tot het lopend opslokken van organisch slib met algen, bacteriën en protozoën (eencellige dieren). Als drinkwater gebruiken de flamingo’s zeewater; tijdens zware regenbuien kunnen ze ook regen water tussen hun veren opvangen en drinken. Het broeden heeft voornamelijk plaats in het Pekelmeer, maar ook in Gotomeer en in Slagbaai broeden zij soms in kleine aantallen. In 1964 kreeg de Antilles International Salt Company (A.I.S.C.O.) toestemming om op de Zuidpunt van Bonaire op grote schaal zout te winnen, ook daar waar de flamingo’s broeden. Door toedoen van verschillende natuurbeschermingsorganisaties werd een broedreservaat van 55 ha midden tussen de zoutpannen uitgespaard. In 1969 kwam de constructie van dijken enz. klaar en nog datzelfde jaar gingen de flamingo’s daar broeden. Maar er kwam een voedselprobleem: door gipsafzetting op de bodem van de zoutpannen werd hun hoofdvoedsel, de poppen en larven van de pekelvlieg, onbereikbaar. Het voornaamste voedsel bestaat nu uit kleine zeeslakjes in het ringmeer tegen de dijk. Flamingo’s zijn pas geslachtsrijp na 5 of 6 jaar, leggen één ei per jaar en leven lang, waarschijnlijk 20 of meer jaar. Het lage geboortecijfer gaat gepaard met een laag sterftecijfer, daar volwassen flamingo’s weinig natuurlijke vijanden hebben. Wel zijn er aanwijzingen, dat de sterfte in het eerste jaar erg hoog is (tot 50%). Mogelijk zijn 3 succesvolle broedpogingen per 6 á 7 jaar voldoende om de populatie op peil te houden. Niet ieder jaar worden jongen grootgebracht. In droge jaren worden vaak geen broedpogingen ondernomen, of wordt het broeden halverwege opgegeven. Verder is bekend, dat tengevolge van verontrusting veroorzaakt door U.S.A. gevechtsvliegtuigen in 1943 de flamingo’s verjaagd werden, eerst in 1947 terugkeerden en pas in 1950 weer tot broeden kwamen. Er gelden nu verbodsbepalingen voor het overvliegen van de kolonie in het Pekelmeer. Toch vindt er nog vaak verstoring door vliegtuigen plaats, waardoor o.a. in 1973 eieren en jongen omkwamen, verlaten door hun ouders. Het nest is een modderheuvel in kegelvorm, tot 30 cm hoog en van ongeveer dezelfde topdiameter, van boven met een kuiltje. Ook kan het ei gelegd worden op vrijwel onbedekte rotsgrond, maar altijd omringd door het water. De nestmodder wordt met de snavel bijeengeschraapt en met de voeten aangestampt. De nesten staan sterk aan erosie bloot, maar kunnen toch enkele jaren achtereen, soms na reparatie, opnieuw gebruikt worden. De broedduur is 28 á 30 dagen. Na het uitkomen blijven de jongen enkele dagen op het nest en leven, daarna in groepen, de zogenaamde creches, tussen de nest en in de kolonie en na 4 tot 6 weken ook daarbuiten. Er zitten in elke groep jongen van verschillende leeftijd. De jongen worden alleen door hun eigen ouders gevoerd; de hen vergezellende volwassen vogels voeren noch beschermen hen, zodat het begrip creche in dit verband niet van toepassing is. De kleur van het dons verandert in de eerste maand van wit naar grijsachtig. Dan breken de veren door, waarbij de kleur in 6 tot 10 maanden verandert van grijsbruin tot rozeachtig grijswit. Na enkele jaren wordt het volwassen kleed bereikt. Met 2½ maand zijn de jongen vliegvlug.

---

PHOENICOPTERIDAE ■Greater Flamingo Phoenicopterus ruber Du: Rode Flamingo Ar: Flamingo Cu, Bo: Flamingo, Chogogo Range Caribbean region, and from Central America south to NE Brazil and Galapagos Islands. In the Old World S Europe, Africa and W and C Asia. Locally common in N Venezuela (Hilty 2003). Habitat Shallow saline lagoons, coastal estuaries with high salinity mudflats. Status

Aruba

Irregular non-breeding visitor in small numbers. Nine birds, Saliña Cerca, 29 May 1986 (RVH); 1 bird, Saliña Master, 2 Jun 1986 (RVH); 1 bird, Bubali, 11 Jun 1986 (RVH); 1 bird, Tierra del Sol, 18 Feb 2004 (F. Bonset, photograph W. de Mooy).

Curaçao

Regular non-breeding visitor in rather large numbers. A group of 101 birds was seen in saliña’s on the road to Bullenbaai, 31 Oct 2001 (M. van den Berg, H. Lo-Sioe-Fon and R. Wellens); 178 birds, Dam Muizenberg, 29 Apr–20 May 2005 (LS). Breeding attempts have been recorded at the saliñas Jan Kok, St. Michiel and Muizenberg (BDB). Four specimens, 1956, 1957, 1996 (2) (ZMA).

Bonaire

Breeding resident. Breeding at the saltpans in Pekelmeer. In the 1980s the population was estimated at c. 10.000 pairs, but in the dry winter of 2001–2002 numbers were down to <5.000 pairs (Ligon 2006). A smaller population is found at Lake Goto, numbering between 350 (17 Aug 1992, LS) and 100–150 (3 Apr 2002, Ligon 2006). Twenty two specimens, 1952 (3), 1979, 1980 (14), 1982, 1985, sine die (2) (ZMA). Taxonomy Polytypic. Ar, Cu and Bo: P. r. ruber of the Caribbean. Note In some recent publications P. ruber and P. roseus are considered separate species.