Jump to content

Usuario:Caribiana/Sandbox/Luga

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber

To do:


Caribiana/Sandbox

Seychelles, ofisialmente Repúblika di Seychelles (krioyo sesel: Repiblik Sesel), ta un pais i archipiélago na Afrika, situá den Oséano indio panort di Madagaskar, mas o ménos 1600 kilometer ost di Afrika kontinental. Seychelles ta konsistí di mas ku 115 isla, di kual ménos ku un tèrsio ta habitá.

Geográfikamente, e archipiélago ta inkluí dos tipo prinsipal di isla: isla di granit (manera Mahé, Praslin i La Digue), ku ta mas antiguo i montañoso, i isla di koral, ku ta mas abou i plano. E klima ta tropikal, ku temperatura kayente henter aña i un temporada di yobida i un temporada mas seku.

Di e poblashon total di 100,600 habitante (2022),[1] mas o ménos 90% ta biba riba e isla prinsipal di Mahé, ku tin un área di aproksimadamente 155 km². E kapital, Viktoria, tambe ta situá riba e isla aki.

Ku su poblashon chikitu, Seychelles ta un di e paisnan mas chikitu di Afrika i di henter mundu. Apesar di su tamaño, e pais tin un nivel relativamente altu di desaroyo humano i ta klasifiká entre e paisnan den Afrika ku mas altu puntuashon riba e Indise di Desaroyo Humano (HDI). Sinembargo, desigualdat di entrada ta relativamente altu.

Histórikamente, Seychelles tabata inhabitá te ku su deskubrimentu i kolonialisashon pa oropeo den siglo diesocho. E islanan a pasa bou di kontrol franses i despues britániko, promé ku e haña su independensia di Reino Uni na 1976. Awe, Seychelles ta un repúblika ku un sistema polítiko demokrátiko.

Un parti di e kultura lokal ta un meskla di influensianan afrikano, oropeo i asiátiko, reflehá den idioma, músika i kushina. E idiomanan ofisial ta ingles, franses i krioyo sesel. Un dicho popular ta bisa ku e “Hardin di Eden” por a situá den Seychelles, un referensia na su naturalesa eksuberante i paradisíako.

Ekonomia

[editá | editá fuente]

Seychelles ta dependé en gran parti di turismo, ku ta e sektor mas importante. Visitantenan ta atraé pa su playanan di santu blanku, formashonnan di granit karakterístiko, i su biodiversidat úniko. E isla nan ta kas di hopi espesie endémiko, tantu den flora komo fauna. Ademas di turismo, peska i servisionan finansiero internashonal tambe ta kontribuí na e ekonomia.

Kategoria:Seychelles



Ku su poblashon, Seychelles ta e pais di mas chikitu di Afrika i un di e paisnan di mas chikitu na mundu. E pais ta skor mas altu riba e Indise di Desaroyo Humano (HDI) di tur pais den e kontinente aki, pero na mes momento tambe tin e desigualdat di entrada mas grandi. Seychelles ta dependé pa gran parti di turismo. No solamente pa motibu di e playanan ku nan formashonnan típiko di granit, pero tambe pa motibu di e flora i fauna úniko. Un dicho lokal ta bisa ku e Hardin di Eden tabata situá aki un tempu.[fuente?]


Ku su poblashon chikí, Seychelles ta un di e paisnan mas chikitu di Afrika i di henter mundu. A pesar di su tamaño, e pais tin un nivel relativamente haltu di desaroyo humano i e ta klasifiká entre e paisnan ku mas haltu puntu riba e Indise di Desaroyo Humano (HDI) den Afrika. Sin embargo, desigualdat di entrada ta relativamente haltu.

Ekonomikamente, Seychelles ta dependé en gran parti di turismo, ku ta e sektor mas importante. Visitantenan ta atraé pa su playanan di santu blanku, formashonnan di granit karakterístiko, i su biodiversidat úniko. E isla nan ta kas di hopi spesie endémiko, tantu den flora komo fauna. Ademas di turismo, piska i servisio finansiero internacional tambe ta kontribuí na e ekonomia.

Histórikamente, Seychelles tabata desabitá te ku su deskubrimentu i kolonialisashon pa europeo den siglo 18. E isla nan a pasa bou di kontrol frances i despues britániko, promé ku e haña su independensia di Reino Uni na 1976. Awe, Seychelles ta un repúblika ku un sistema polítiko demokratiko.

Geográfikamente, e archipiélago ta inkluí dos tipo prinsipal di isla: isla di granit (manera Mahé, Praslin i La Digue), ku ta mas antigu i montañoso, i isla di koral, ku ta mas abou i plano. E klima ta tropikal, ku temperatura kálido tur aña i un sezon di yobida i un sezon mas sek.

Un parti di e kultura lokal ta meskla influensianan afrikano, europeo i asian, reflehá den idioma, músika i kushina. E idioma ofisialnan ta inglés, francés i krioyo seselwa. Un dicho popular ta bisa ku e “Hardin di Eden” por a situá den Seychelles, un referensia na su naturalesa eksuberante i paradisiako.


 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Caribiana/Sandbox
Isla na  Sint Maarten
Pseudodiploria strigosa
Dichocoenia

Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero
Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.

 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Baya Beach
Playa na  Kòrsou
Caribiana/Sandbox

Kategoria:Lugá na Kòrsou


 E articulo aki ta uza ortografia di Papiamento. Lo aprecia si por mantene e articulo aki na estilo di Papiamento.
Caribiana/Sandbox
Sero na  Aruba
Imagen desea: Caribiana/Sandbox/Luga
Division administrativo
region  Paradera

Espesie den Yarari
Dolfin Stenlla attenuata
Bayena Orcinus orca
Mamifero karibense Trichechus manatus

 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Caribiana/Sandbox
Mira tambe e kategoria Caribiana/Sandbox/Luga di Wikimedia Commons pa mas dato mediatiko tokante di e tema aki.

 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Galicia
Region outónomo na  Spaña
Imagen desea: Caribiana/Sandbox/Luga

    1. Marco legal i delimitashon
  • Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
  • Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
  • Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

    1. Aruba
  • **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
  • **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
  • **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

    1. Curaçao
  • **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
  • **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
  • **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

    1. Sint Maarten (parte neerlandés)
  • **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
  • **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
  • **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

    1. Asuntu praktiko i aktuashon
  • **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
  • **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

    1. Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)
  • Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
  • Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
  • UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
  • US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
  • Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])

Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com "Maritime limits and boundaries | Hydrography" [2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com "Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom" [3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com "Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom" [4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com "maritime boundaries: colombia – dominican republic and" [5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&utm_source=chatgpt.com "Aruba · MRGID 26519" [6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com "Aruba Maritime claims - Geography" [7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&utm_source=chatgpt.com "Curaçao · MRGID 26517" [8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com "Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \"Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram" [9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&p=details&utm_source=chatgpt.com "Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)" [10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&p=details&utm_source=chatgpt.com "Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)" [11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&utm_source=chatgpt.com "Sint-Maarten · MRGID 21803" [12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com "FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ..."


Lope de Vega
Francisco de Quevedo
Tirso de Molina
Luis de Góngora

Madeirezen in het Caribisch gebied

[editá | editá fuente]

De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

Migratiegeschiedenis

[editá | editá fuente]

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

Integratie en identiteit

[editá | editá fuente]

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

Bijdragen

[editá | editá fuente]

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten & cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

Heden en erfgoed

[editá | editá fuente]

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)

[editá | editá fuente]
  • Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
  • Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
  • Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
  • National Archives of Guyana
  • Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao

Bushiribana

[editá | editá fuente]

Het „piratenkasteel", zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket & Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r>ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men & stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best" " volgens do herinnering van de °^ Arubaanse


Pago Pago ta

Kategoria:Oseania


 E articulo aki ta uza ortografia di Papiamento. Lo aprecia si por mantene e articulo aki na estilo di Papiamento.
Caribiana/Sandbox
Imagen desea: Caribiana/Sandbox/Luga

E Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di Boneiru den Hulanda Karibense. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.[1]

Kategoria:Paranan Kategoria:Boneiru


Ginebra
Siudat na  Suisa
Palais des Nations
Monumento di Reformacion
Siudat ku Lago Ginebra
Mira tambe e kategoria Ginebra di Wikimedia Commons pa mas dato mediatiko tokante di e tema aki.

Category:Siudadnan Category:Suisa


Bista riba Redonda for di Nevis ku Montserrat den fondo
Barankanan den laman na banda west
Kas riba Redona
Mira tambe e kategoria Caribiana/Sandbox/Luga di Wikimedia Commons pa mas dato mediatiko tokante di e tema aki.

Caribiana/Sandbox

South Georgia and the South Sandwich Islands (ingles: Falkland Islands, spaño (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di Oseano Atlantiko. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di "South Georgia and the South Sandwich Islands" a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou Reino Uni. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di Nashonnan Uni di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di Margaret Thatcher komo promé minister di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta Stanley, establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.


King Edward Point (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta kapital di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun poblashon.


Mira tambe e kategoria Caribiana/Sandbox/Luga di Wikimedia Commons pa mas dato mediatiko tokante di e tema aki.


Uitbreiding Boneiru

[editá | editá fuente]

Demografia

[editá | editá fuente]

E idioma ofisial ta Hulandes. Papiamentu i Ingles tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.[1] Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% Spaño i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e ortografia fonétiko di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko).

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men ("Papiamen") Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki korta palabra, papiamentu abreviá.

Luganan mas pobla

[editá | editá fuente]
St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire

E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru.

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of Belnem, named after Harry Belafonte. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:[2]

  • Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.[2]
  • Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants[2]
  • Tera Kora with 1,568 inhabitants[2]
  • Nikiboko with 3,058 inhabitants[2]
  • Antriol with 3,811 inhabitants[2]
  • Nort di Saliña with 1,217 inhabitants[2]
  • Rincon with 1,875 inhabitants[2]

--- De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men ("Papiamen") Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

Luganan mas pobla

[editá | editá fuente]
St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire

E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru.

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of Belnem, named after Harry Belafonte. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:[2]

  • Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.[2]
  • Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants[2]
  • Tera Kora with 1,568 inhabitants[2]
  • Nikiboko with 3,058 inhabitants[2]
  • Antriol with 3,811 inhabitants[2]
  • Nort di Saliña with 1,217 inhabitants[2]
  • Rincon with 1,875 inhabitants[2]

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men ("Papiamen") Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.

  1. Erkende talen Nederland, Rijksoverheid
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 "Bonaire, bevolkingscijfers per buurt" (in nl). 2017. https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt. "Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora"