William e Konkistadó
| William e Konkistadó | ||
|---|---|---|
| William I the Conqueror | ||
| Informashon básiko | ||
| Nòmber kompleto | Guillaume | |
| Nasementu | 8 di novèmber 1028 Falaise | |
| Fayesimentu | 9 di sèptèmber 1087 | |
| Entiero | Abbey of Saint-Étienne, Caen | |
| Lenga materno | Old Norman | |
| Informashon profeshonal | ||
| Ofishi | monarch, militar | |
| Militar | ||
| Konflikto | Battle of Val-ès-Dunes, Norman conquest of England | |
| Religion | ||
| Religion | katolisismo | |
| Famia | ||
| Famia | House of Normandy | |
| Kasá | Matilda of Flanders | |
| Tata | Robert I, Duke of Normandy | |
| Mama | Herleva | |
| Yu | Robert Curthose, Richard of Normandy, William II of England, Adeliza, Constance of Normandy, Adela of Normandy, Henry I of England, Alberta, Agatha of Normandy, Matilda of Normandy, Cecilia of Normandy | |
| Ruman | Odo, Earl of Kent, Robert, Count of Mortain, Adelaide of Normandy | |
graf | ||
| Imágen riba | ||
| [Editá Wikidata] · [Manual] | ||
William e Konkistadó[1] (c. 1028[1] – 9 di sèptèmber 1087), tin bia yamá William e Bastardo,[2][a] tabata e promé rei normando di Inglatera (komo William I), reinando for di 1066 te na su morto. Un desendiente di Rollo, e tabata Duke di Normandia (komo William II)[3] for di 1035 padilanti. Pa 1060, despues di un lucha largu, su poder riba Normandia tabata sigur. Na 1066, despues di e morto di Edward e Konfesor, William a invadí Inglatera, hibando un ehérsito Franco-Norman na viktoria riba e forsanan Anglo-Saxon di Harold Godwinson na e Bataya di Hastings, i a suprimí e siguiente rebelionnan Ingles den loke a bira konosí komo e Konkista Norman. E restu di su bida tabata marká pa lucha pa konsolidá su poder riba Inglatera i su terenonan kontinental, i pa difikultatnan ku su yu mayó, Robert Curthose.
William tabata yu di e duke soltero Robert I di Normandia i su amante Herleva. Su status ilegítimo i hubentut a kousa algun difikultat p’e despues ku el a susedé su tata, meskos ku e anarkia ku a plaga e promé añanan di su gobernashon. Durante su infansia i adolesensia, miembronan di e aristokrasia normando tabata bringa ku otro, tantu pa kontrol di e duke mucha, komo pa nan propio finnan. Na 1047, William a anulá un rebelion i a kuminsá establesé su outoridat riba e ducado, un proseso ku no tabata kompleto te mas o ménos 1060. Su matrimonio den añanan 1050 ku Matilda di Vlaanderen a proveé un aliado poderoso den e condado bisiña di Vlandres. Pa tempu di su matrimonio, William por a regla e nombramentu di su partidarionan komo obispu i abad den e iglesia normando. Su konsolidashon di poder a permitié amplia su horizontenan, i el a sigurá kontrol di e condado bisiña di Maine pa 1062.
Den añanan 1050 i kuminsamentu di añanan 1060, William a bira un kontendiente pa e trono di Inglatera ku tabata den man di Edward e Konfesor sin yu, su promé primu ku un biaha a wòrdu kita. Tabatin otro demandantenan potensial, inkluyendo e poderoso konde ingles Harold Godwinson, kende Edward a nombra komo rei riba su kama di morto na yanüari 1066. Argumentando ku Edward a primintí e trono na dje anteriormente i ku Harold a hura di sostené su demanda, William a konstruí un flota grandi i a invadí Inglatera na sèptèmber 1066. El a disidí i a mata Harold na Bataya di Haold 14 di òktober 1066. Despues di mas esfuerso militar, William a wòrdu koroná rei riba Dia di Pasku, 1066, na London. El a hasi palabrashonnan pa gobernashon di Inglatera na kuminsamentu di 1067 promé ku el a regresá Normandia. Varios rebelion sin éksito a sigui, pero e dominio di William riba Inglatera tabata mayoria biaha sigur pa 1075, permitiendo e pa pasa e mayoria di su reinado den Europa kontinental.
E último añanan di William tabata marká pa difikultatnan den su dominionan kontinental, problemanan ku su yu hòmber, Robert, i invashonnan menasá di Inglatera dor di e Danesnan. Na 1086, el a ordená e kompilashon di e Domesday Book, un enkuesta ku ta lista tur e propiedatnan di tereno na Inglatera huntu ku nan doñonan pre-Konkista i aktual. El a muri na sèptèmber 1087 miéntras e tabata dirigí un kampaña den nort di Fransia, i a wòrdu derá na Caen. Su reinado na Inglatera tabata marká pa e konstrukshon di kastelnan, establesé un noblesa normando nobo riba e tereno, i kambio den e komposishon di e klero ingles. E no a purba di integrá su dominionan den un imperio pero a sigui atministrá kada parti separadamente. Su terenonan a wòrdu dividí despues di su morto: Normandia a bai pa Robert, i Inglatera a bai pa su di dos yu hòmber ku a sobrebibí, William Rufus.
Referensia
|