Provinsia
Un provinsia ta un entidat supnashonal di un estado, generalmente ku su propio nivel di gobernashon lokal òf regional. E ta sirbi manera un kapashon atministrativo pa organisá gobernashon, maneho di teritorio, i implementashon di lei den un parti di un país.
E término provinsia no ta wòrdu usá universalmente. Diferente pais ta usa otro nòmber pa nan subdivishonnan regional, manera woiwodschap (Polonia), departamentu (Fransia), deelstaat (Alemania, India), oblast (Rusia i varios pais eslaviko), òf region, kanton of estado federal.
Tambe tin paisnan — spesialmente esnan chikitu òf unitario — ku no tin provinsia, pasobra nan no ta dividí teritorialmente na e nivel ei.
Rol i funshon di provinsia
[editá | editá fuente]Den paisnan ku si tin provinsia, henter e teritorio of gran parti di dje ta dividi den e entidatnan akí. Den hopi kaso un provinsia tin:
- un gobernador òf otro tipo di representante,
- algun forma di parlamento òf konseho provinsial,
- responsabilidatnan atministrativo den áreanan manera planifikashon, infrastruktura, enseñansa lokal, maneho di medio ambiente òf asuntunan kultural.
E grado di outonomia ta dependé di e konstitushon i struktura polítiko di kada pais (unitario, federal òf outónomo).
E termino den perspektiva históriko
[editá | editá fuente]Histórikamente, e imperionan hulandes, spaño i romano tabata usa e palabra provinsia pa deskribí teritorionan bou di nan kontrol. Den hopi pais moderno, e término ta persistí komo un herensia di historia kolonial òf atministrativo i ainda ta wòrdu usá pa organisá e pais teritorialmente.