Jump to content

Bangladèsh

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
(Bo a yega aki pa via página Bangladesh)
Repúblika di Peublo di Bangladèsh
Bengali: গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ
Gôṇôprôjātôntrī Bāṅlādēś
Himno: আমার সোনার বাংলা
Amar Sonar Bangla
("Mi Bengal di Oro")
Mapa
Atministrashon
Kapital Dhaka
Stat mas grandi  Dhaka
Idioma ofisial  Bengali
Geografia
Área 147.570 kilometer kuadra (6.4% awa)
Koordinato  24°1′N 89°52′E / 24.017°N 89.867°E / 24.017; 89.867
Poblashon
Populashon
 (2023)
171.466.990
1161.94 habitante/km²
Gentilisio habitante di Bangladèsh
HDI 0,661 (2021)
Otro infromashon
Unidat monetario  Taka (BDT)
Zona di tempu UTC+6
Wèp .bd
Kódigo  BGD
Tel  +880
Mapa detaya di Bangladèsh
Map
Imágennan riba Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Wèpsait ofisial
[Editá Wikidata] · [Manual]

Bangladèsh (bengali: বাংলাদেশ, Bāṅlādēś), ofisialmente Repúblika Popular di Bangladèsh, ta un pais den Sur Asia. E pais ta rondoná kasi kompletamente pa India, ku eksepshon di un parti chikitu den sùitost kaminda e tin frontera ku Myanmar. Pasùit, Bangladésh tin un liña di kosta riba Oséano indio.

Geográfikamente, Bangladèsh ta situá den e fértil delta di e riu Ganges–Brahmaputra, loke ta hasi e pais hopi propenso na inundashonnan anual kousa pa monsun i siklonnan. Huntu ku e estado indio di Bengala Oksidental, e ta forma e region etnolingwístiko di Bengala. Den bengali, e nòmber “Bangladèsh” ta nifiká “tera di Bengala”.

Historia

[editá | editá fuente]

Su fronteranan moderno a wòrdu definí durante e partishon di India Britániko na 1947, ora e region konosí komo Ost-Pakistan, a bira parti di Pakistan. E teritorio tabata separá for di Wèst-Pakistan pa mas ku 1.600 kilometer di teritorio indio.

Na 1971, tenshon polítiko, diskriminashon lingwístiko i desigualdat ekonómiko a kondusí na un konflikto armá ku Pakistan. E situashon a kulminá den e Guera di Liberashon di Bangladèsh, ku a resultá den independensia di e pais dia 16 di desèmber 1971.

Despues di independensia, Bangladèsh a enfrentá desasternan natural, pobresa i instabilidat polítiko, inkluyendo periodo di gobernashon militar. Demokrasia parlamentario a wòrdu restourá na 1991.

Geografia

[editá | editá fuente]

Bangladèsh ta un di e paisnan mas plano na mundu i ta dominá pa delta i riu. E fertilidat di su tera ta hasi e pais importante pa agrikultura, pero tambe e ta vulnerabel pa inundashonnan, siklon tropikal i efektonan di kambio di klima.

Demografia

[editá | editá fuente]

Ku mas ku 170 mion habitante, Bangladèsh ta un di e paisnan mas poblá na mundu i un di e mas densamente poblá (ekskluyendo mikro-estadonan).

E idioma prinsipal ta bengali, i e mayoria di e poblashon ta musulman.

Ekonomia

[editá | editá fuente]

E ekonomia di Bangladesh a eksperensiá kresementu konstante den dekadanan resien. Sektornan importante ta inkluí industria tekstil, agrikultura i servisionan.

Desde añanan 1990, pobresa a baha konsiderablemente, i GDP pa kapita a mustra kresementu signifikante. Bangladèsh ta konsiderá un di e ekonomianan emergente (“Next Eleven”).

Dhaka, e kapital, i otro sentronan urbano ta importante pa e desaroyo ekonómiko di e pais.

Politika

[editá | editá fuente]

Bangladèsh ta un demokrasia parlamentario. E pais ta miembro di varios organisashon internashonal, manera Mankomunidat di Nashonnan, OIC (Organisashon di Kooperashon Islamiko) i SAARC (Asosiashon di Sur Asia pa Kooperashon Regional).

Desaroyo humano

[editá | editá fuente]

Segun datonan di organisashonnan internashonal manera Banko Mundial, Bangladèsh a hasi progreso importante den alfabetisashon, igualdat di género den enseñansa i redukshon di tasa di natalidat.

Sinembargo, e pais ta enfrentá desafionan kontinuo, inkluyendo korupshon, sobrepoblashon, desigualdat ekonómiko, distribushon desigual di tera i efektonan di kambio di klima, manera krísis di awa.