Jump to content

One-Tété Lohkay

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
 E artíkulo aki ta skirbí na ortografia di papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
One-Tété Lohkay
Estatua di Lohkay na Sint Maarten
Informashon básiko
Nasementu  Sint Maarten
Informashon profeshonal
Ofishi freedom fighter
Informashon di resistensia
Pais Sint Maarten
Aña aktivo siglo 19
Evento Sistema di plantashi i sklabitut
[Editá Wikidata] · [Manual]

One-Tété Lohkay (literalmente: Lohkay ku un pecho) ta un héroe i luchadó pa libertat di siglo 19, e époka final di sklabitut na Sint Maarten.

One-Tété Lohkay tabata un muhé hoben nasí den sklabitut na un plantashi den sekshon hulandes di e isla di Sint Maarten. E tabata wòrdu konsiderá rebèlde ya ku repetidamente e tabata purba pa skapa di su 'doñonan'. Durante su intentonan pa skapa e ta wòrdu gará i tresí bek na e plantashi. Komo kastigo pa su rebeldia i señal pa ku e otro katibunan e doñonan di plantashi a duna orden pa kita un di su pechonan.[1] Fo'i e momento ei el a bira konosí komo “One-Tété Lohkay”.[2]

Leyenda ta konta ku despues di su rekuperashon Lohkay a skapa definitivamente di e plantashi pa bai biba den e serunan. Den oranan di anochi e tabata kolektá alimentashon i lotenan di reserva riba e kunukunan grandi di Industry, Saunders, Sint Peters, Marigot Hill i South Reward.[3] Su determinashon i karakter sin miedo a hasié un héroe remarkabel i un símbolo di libertat pa Sint Maarten. Na Sint Maarten Lohkay ta wòrdu honrá i selebrá riba Dia di Emansipashon pa motibo di su perseveransia i kurashi.

Konmemorashon

[editá | editá fuente]

Na 2006 a develá un estatua di One-Tété Lohkay di e artista visual nigeriano, Michael Maghiro, kual ta koloká meimei riba e rotònde di Cay Hill. E imagen ta representa Lohkay koriendo ku un bònchi di kaña riba su skouder robes i un faha ront su pecho, ilustrando su resistensia i forsa. Durante horcan Irma na sèptèmber 2017 e estatua a sufri daño i a wòrdu warda den tayer di e artista.[4] Dia 18 di febrüari 2021 e eskultura restorá a wòrdu poní bek na su luga original akompaná pa un seremonia di develo.[5] One-Tété Lohkay a wòrdu eksplísitamente menshoná den e diskurso di Mark Rutte na desèmber 2022, den kual gobièrnu hulandes a diskulpá pa e pasado di sklabitut den Reino Hulandes.[6]