Jump to content

Riu Hordan

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
Riu Hordan
נְהַר הַיַרְדֵּן, נהר הירדן, نهر الشريعة
Riu Hordan
Lokalisashon geográfiko
Boka Laman morto
Koordinatonan  33°11′12″N 35°37′9″E / 33.18667°N 35.61917°E / 33.18667; 35.61917
Lokalisashon atministrativo
Pais Líbano, Palestina, Jordan, Syria, Israel
Karakterístika físiko
Tipo Riu
Elevashon 2.814 meter
Largura 252 kilometer
Mapa di Riu Hordan
Map
Imágen riba Wikimedia Commons Wikimedia Commons
[Editá Wikidata] · [Manual]

E riu Hordan (hebreo: נהר הירדן, nhar hajarden) (árabe: نهر الأردن, nahr aloerdoen), ta un riu na Medio Oriente ku ta kore dor di valei di Hordan via e Lago di Tiberias pa Lama Morto. Riunan Dan, Banias i Hasbani ta e tres riu ku ta sirbi komo fuente pa e riu Hordan.[1] Tambe tin e riu Jarmuk ku ta desemboká den Hordan na e krusada di tres pais: (Siria, Hordania i Israel).

Hordan ta forma e frontera estatal entre Israel i Siria riba e seronan di Golan, i na e parti ost ta forma e frontera di Israel i Palestina (oria oksidental di Hordan) ku Hordania. Na e otro partinan tur dos oria di e riu ta pertenesé na Israel.

Hordan tin un largura di 170 kilometer, pero realmente ta mas largo pa via di e multiple birada den su trayecto. Ta estimá ku e largura real por ta entre 330 pa 400 kilometer.

Aktualmente 70 pa 90% di e awa ta wòrdu utilisá pa usonan humano. E fuerte redukshon di e fluho di e riu a aselerá e sekamentu di Lama Morto, un proseso ku ta andando pa 10 mil aña kaba.

E nòmber Hordan tin dos posibel orígen etimológiko. E por ta derivá di e verbo hebreo yarad, loke ta nifiká baha. E riu ta baha di e seru di Hermon, for di e fuentenan di e pueblo Dan i Caesarea Philippi (Banias). Pues Hordan por nifika Yored mei-ha-Dan, loke nifiká ta baha di Dan. Di otro banda e por ta derivá di e palabra arameño yardeen, loke ta nifiká awa koriendo rapido.

Den beibel ta hasi menshon di Hordan ku frekuensia. Den buki Josue e Israelitonan ta krusa Hordan despues di un biahe dor di desierto pa drenta e tera primintí. Den evangelionan ta deskribí ku Hesukristu a ser batisá den Hordan pa Juan Bautista. Esei lo a susedé serka di Betania. Hopi hende sa laga nan mes wòrdu batisá den e riu aki.

Mira tambe e kategoria River Jordan di Wikimedia Commons pa mas dato mediatiko tokante di e tema aki.