Yerba di lama
| Supkategoria di | aquatic plant, grass, Angiosperms |
|---|---|
| Parti di | seagrass meadow |
| Takson superior | Alismatales |

Yerba di lama ta e unico mata cu flor cu ta crece den awanan costal rond mundo. Ta existi mas o ménos 60 especie di yerba marino cu ta pertenece na cuater famia (Posidoniaceae, Zosteraceae, Hydrocharitaceae y Cymodoceaceae) y tur ta pertenece na e orden Alismatales. Yerba di lama a evolua for di matanan terestre cu a recoloniza e oceano entre 70 i 100 miyon aña pasa. Veldnan di yerba di lama ta cubri solamente 0.1% di suelo di oceano na mundo.[1]

Ecologia
[editá | editá fuente]Yerba di lama ta hunga un ròl importante den e ecosistemanan den cercania di costa di lama den tur continente cu excepcion di Antartica. E ta crece extensivamente riba veld o pradonan grandi bou awa, cu ta pertenece na e ecosistemanan mas diversifica y productivo di mundo. Nan ta fungi como deposito natural di carbon y como habitat y reserva natural di cuminda pa hopi bida marino. Por ehempel, e yerba di lama na Boneiro, yerba di caña (Thalassia testudinum), ta ser comi pa e tortuga di lama berde (Chelonia mydas).[2]
Taxonomia
[editá | editá fuente]| Famia | Imagen | Genero | Cantidad di especie |
|---|---|---|---|
| Zosteraceae | E famia Zosteraceae, tambe conoci como famia di yerba di lama, ta encera dos genero cu diescuater especie marino. E ta wordo encontra den awanan na costa den climanan modera y subtropical. E diversidad mas grandi ta rond Korea y Hapon. | ||
| Phyllospadix | 6 | ||
| Zostera | 16 | ||
| Hydrocharitaceae | E famia Hydrocharitaceae ta ensera e mata di awa, Elodea canadensis. E famia ta encera matanan cu ta crece den awa dushi como den lama, aunke di e diesseis genero reconoci tin solamente tres cu ta biba den lama. Nan ta presente rond mundo den un gran diversidad di habitat, pero principalmente den zonanan tropical. | ||
| Enhalus | 1 | ||
| Halophila | 19 | ||
| Thalassia | 2 | ||
| Posidoniaceae | E famia Posidoniaceae ta ensera un solo genero cu dos pa nuebe especie marino cu ta habita den awanan di Lama Mediteraneo y rond di e costa sur di Australia. | ||
| Posidonia | 2-9 | ||
| Cymodoceaceae | E famia Cymodoceaceae, conoci tambe como yerba di baca di lama, ta ensera solamente especienan marino. Algun taxonomista no ta reconoce e famia aki. | ||
| Amphibolis | 2 | ||
| Cymodocea | 4 | ||
| Halodule | 6 | ||
| Syringodium | 2 | ||
| Thalassodendron | 3 | ||
- Nota: No mester confundi yerba di lama cu algae (ehempel: sargassum) o yerba terestre cu ta crece riba e playa.
Proteccion
[editá | editá fuente]E metodonan mas comun uza pa proteha y restaura pradonan marino ta inclui reduccion di nivelnan di nutriente, polucion y contaminacion; conscientisacion y conservacion pa medio di institui zonanan marino proteha y restauracion pa medio di transplante.
Na e estado di Florida, cual su awanan ta habita cu shete especie, e gobernador a decreta un "Seagrass Awareness Month" pa conscientisa di e necesidad pa proteha e veldnan marino.[3][4] Diferente area costal rond di e Islanan ABC ta zona proteha; entre otro bou di nomber di Bonaire National Marine Park desde 1999 y Parke Marino Aruba desde 2019. Aruba tambe ta duna proteccion a base di e ley Landsbesluit bescherming inheemse flora en fauna (AB 2017 no.48) na 5 sorto di yerba di lama: Halodule wrightii, Halophila baillonis, Halophila decipiens, Halophila engelmanni y Thalassia testudinum (yerba di caña).[5]
Dia Mundial di Yerba di Lama
[editá | editá fuente]Anualmente ta observa Dia Mundial di Yerba di Lama (World Seagrass Day) riba 1 di maart, dia cu ta dedica na conscientisa riba e importancia di yerba di lama y e necesidad pa conserva esaki. E Asamblea General di Nacionnan Uni a adopta mediante un resolucion na 2022 e dia special aki pa e hecho cu e ecosistemanan di yerba di lama tin un capacidad mayor pa captura carbon cu e ecosistemanan terestre.[6][7]
Wak tambe
[editá | editá fuente]Fuente, nota i/òf referensia
|









